LUCIUS JUNIUS MODERATUS COLUMELLA 



qui ceteris praebetur. Sic enim curabit ut at panis 

 diligenter confiat ^ et reliqua salubriter apparentur. 

 Ne extra fines nisi a se missum progredi sinat, sed 

 nee ipse mittat, nisi magna necessitate cogente. 



13 Neve negotietur sibi pecuniamque domini aut ani- 

 malibus aut rebus aliis promercalibus occupet ; haec 

 enim negotiatio curam vilici avocat nee umquam 

 patietm* eum cum rationibus domini paria facere, 

 sed ubi numeratio exigetur, rem pro nummis osten- 

 dit. In universum tamen hoc maxime obtinendum 

 ab eo est, nequid se putet scire quod nesciat, quae- 



14 ratque semper addiscere quod ignorat. Nam cum 

 multum prodest perite quid facere, turn plus obest 

 perperam fecisse. Unum enim ac solum dominatur 

 in rusticatione, quicquid exigit ratio culturae, semel 

 facere, quippe cum emendatur vel imprudentia vel 

 neglegentia, iam res ipsa decoxit nee in tantum 

 postmodo exuberat, ut et se amissam restituat et 

 quaestum temporum praeteritorum resarciat. 



15 In ceteris servis haec fere praecepta servanda 

 sunt, quae me custodisse non paenitet, ut rusticos, 

 qui modo non incommode se gessissent, saepius quam 

 urbanos familiarius adloquerer, et cum hac ^ comi- 

 tate domini levari perpetuum laborem eorum intel- 



^ conficiatur vel confitiatur R nonnulli. 



^ cum hac Lundstrom, praeeunte Schn. : hac S : hac A : 

 a U : enim M : cum velt. edd. 

 90 



