LUCIUS JUNIUS MODERATUS COLUMELLA 



IX. Dicendum etiam est,quibusoperibus quemque 

 habitum corporis aut animi contribuendum putemus. 

 Magistros pecoribus ^ oportet praeponere sedulos ac 

 frugalissimos. Ea res utraque plus quam corporis 

 statura roburque confex't huic negotio, quoniam id 

 ministerium custodiae diligentis et artis officium 



2 est, Bubulco quamvis necessaria non tamen satis 

 est indoles mentis, nisi eum vastitas vocis et habitus 

 metuendum pecudibus efficit.^ Sed temperet vires 

 dementia, quoniam terribilior debet esse quam 

 saevior, ut et obsequantur eius imperiis et diutius 

 perennent boves, non confecti vexatione simul 

 operum verberumque. Sed quae sint magistrorum 



3 munia quaeque bubulcorum, suo loco repetam ; nunc 

 admonuisse satis est nihil in his, in illis plurimum 

 referre vires et proceritatem. Nam longissimum 

 quemque aratorem,^ sicut dixi, faciemus, et propter 

 id, quod paulo ante rettuli, et quod in re rustica nullo 

 minus opere fatigatur prolixior, quia in arando stivae 

 paene rectus innititur. Mediastinus qualiscumque 

 status potest esse, dummodo perpetiendo labori sit 



4 idoneus. Vineae non sic altos quemadmodum * latos 

 et lacertosos viros exigunt, nam hie habitus fossuris 

 et putaitionibus ceterisque earum culturis magis 

 apt us. Minus in hoc officio quam in ceteris agrico- 



^ operibus Gesn., Schn. 

 2 effecit SA. 



* maiorem SA, et R noimuUi. 



* quomodo AaM. 



' The bubulcus was, in a restricted sense, as here and often, 

 a ploughman (= arator) or ox-driver; in the wider sense, as 

 just below and elsewhere, a herdsman in general charge of the 

 cattle. 



» See Bks. VII. 1-7 and VI. 1-26. 



96 



