LUCIUS JUNIUS MODERATUS COLUMELLA 



et arboribiis delapsa folia superiaciebantur, mox 

 conversa vomeribus et inferiori solo, quod plerumque 

 est exilius, permixta atque absumpta sunt, sequitur, 

 ut destituta pristinis alimentis macrescat humus. 

 7 Non igitur fatigatione, quemadmodum plurimi 

 crediderunt, nee senio, sed nostra scilicet inertia 

 minus benigne nobis arva respondent. Licet enim 

 maiorem fructum percipere, si frequenti et tempestiva 

 et modica stercoratione ^ terra refoveatur. De cuius 

 cultu dicturos nos priori volumine polliciti iam nunc 

 disseremus. 



II. Callidissimi rusticarum rerum, Silvine, genera 

 terreni tria esse dixerunt, campestre, collinum, 

 montanum. Campum non aequissima situm planitie 

 nee perlibrata, sed exigue prona, coUem clementer 

 et molliter adsurgentem, montem ^ sublimem et 

 asperum, sed nemorosum et herbidum, maxime pro- 



2 baverunt. His autem generibus singulis senae 

 species contribuuntur, soli pinguis vel macri, soluti 

 vel spissi, umidi vel sicci, quae qualitates inter se 

 mixtae vicibus et alternatae plurimas efficiunt 

 agrorum varietates. Eas enumerare non est artificis 

 agricolae ; neque enim artis officium est per species, 

 quae sunt innumerabiles, evagari sed ^ ingredi per 

 genera, quae possunt et cogitatione mentis et ambitu 



3 verborum facile copulari. Recurrendum est igitur 

 ad qualitatum * inter se dissidentium quasi quasdam 



^ sterceratione SAa, Lundslrom. 



* montem non sublimem Aid., Oesn., Schn. 



* et SAa, vett. edd., Lundstrom. 



* qualitatium SA et R aliquot, Lundstrom. 



" Cf. Varro, R.R. I. 6. 2. 

 " Cf. Palladius, I. 5. 5. 



io8 



