LUCIUS JUNIUS MODERATUS COLUMELLA 



prudentem virum, sic et sententia et visu deerrasse, 

 ut oculis eius tot paludes, tot etiam campi salinarmn 

 non occurrerent, quibus fere contribuuntur praedicti 



16 colores. Nullum enim temere videmus locum, qui 

 modo pigrum contineat umorem, non eundem vel 

 nigri vel cinerei coloris, nisi forte in eo fallor ipse, 

 quod non putem aut in solo limosae paludis et uliginis 

 amarae aut in maritimis areis salinarum gigni posse 

 laeta frumenta. Sed est manifestior hie antiquorum 

 error, quam ut pluribus argumentis convincendus sit. 

 Non ergo color tamquam certus auctor testis est 



17 bonitatis arvorum ; et ideo frumentarius ager, id est 

 pinguis, magis aliis qualitatibus aestimandus est. 

 Nam ut fortissimae pecudes diversos et paene 

 innumerabiles, sic etiam robustissimae terrae pluri- 

 mos et varios colores sortitae sunt. Itaque con- 

 siderandum erit, ut solum quod excolere destinamus, 



18 pingue sit. Per se tamen id parum est, si dulcedine 

 caret ; quod utrumque satis expedita nobis ratione 

 contingit discere. Nam perexigua conspargitur ^ 

 aqua glaeba manuque subigitur, ac si glutinosa est, 

 quamvis levissimo tactu pressa inhaerescit et 



picis in morem ad digitos lentescit habendo, 



ut ait Vergilius, eademque inlisa humo non dissipatur, 

 quae res nos admonet inesse tali materiae naturalem 



19 sucum et pinguitudinem. Sed si velis scrobibus 



^ conspergitur S^ et R aliquot, edd. ante Lundstrom. 



" Georg. 11. 250. Palladius (I. 5. 3) also considers this a test 

 of fat soil; but Pliny (XVII. 27) remarks that stickiness is 

 not a true test of fat soil, for potter's clay has the same 

 quality. 



n8 



