LUCIUS JUNIUS MODERATUS COLUMELLA 



egestam humum recondere et recalcare, cum aliquo 

 quasi fermento abundaverit, certum erit esse earn 

 pinguem ; cum defuerit, exilem ; cum aequaverit, 

 medioerem, Quamquam ista, quae nunc rettuli, 

 non tam vera possint ^ videri, si sit pulla terra, quae 



20 melius proventu frugum approbatur. Saporem ^ 

 quoque sic ^ dinoscemus : ^ ex ea parte agri, quae 

 maxime displicebit, effossae glaebae et in fictili vaso 

 madefactae dulci aqua permisceantur ac more 

 faeculenti vini diligenter colatae gustu explorentur; 

 nam qualem traditum ab eis rettulerit umor saporem, 

 talem esse dicemus eius soli.^ Sed et citra hoc 

 experimentmn multa sunt, quae et dulcem terram 

 et frumentis habilem significent, ut iuncus, ut 

 calamus, ut gramen, ut trifolium, ebulum, rubi, pruni 

 silvestres et alia complura, quae etiam indagatoribus 

 aquarum nota non nisi ^ dulcibus terrae venis edu- 



21 cantur. Nee contentos esse nos oportet prima specie 

 summi soli, sed diligenter exploranda est inferioris 

 materiae qualitas, terrena necne sit. Frumentis 

 autem sat erit, si aeque bona suberit bipedanea 

 humus ; arboribus altitude quattuor pedum abunde 

 est. Haec cum ita exploraverimus, agrum sationibus 



' possunt M, Aid., Oesn., Schn. 



* Sapore AM., Gesn., Schn. 

 ' sic om. Gesn., Schn. 



* dignoscemus, si ex Aid., Gesn., Schn. 



* humi M. 



* non tamen nisi AR, vett. edd. 



° Such a soil test is mentioned also by Vergil (Oeorg. II. 

 226-237) and Palladius (loc. cit.). Pliny {loc. cit.) rejects 

 the test as inconclusive. 



" Cf. I. Praef. 24. 



" On testing by tasting cf. De Arb. 3. 6; Vergil, Georg. 

 II. 238-247 ; Palladius, loc. cit. 



