LUCIUS JUNIUS MODERATUS COLUMELLA 



reditus in ubcrtate frugum quam impendii, si maiora 

 mercemur armenta, praesertim in Italia, ubi arbustis 

 atque oleis consitus ager altius resolvi ac subigi 

 desiderat, ut et summae radices vitium olearumque 

 vomeribus rescindantur, quae si maneant, frugibus 

 obsint, et inferiores penitus subacto solo facilius 



25 capiant umoris alimentum. Potest tamen ilia Celsi 

 ratio Numidiae et Aegypto convenire, ubi plerumque 

 arboribus viduum solum frumentis seminatur ; atque 

 eius modi terram pinguibus harenis putrem velut 

 cinerem solutam quamvis levissimo dente moveri 

 satis est. Bubuleum autem per proscissum ingredi 

 oportet alternisque versibus obliquum tenere aratrum 

 et alternis recto plenoque sulcare, sed ita necubi 

 crudum solum et immotum relinquat, quod agricolae 



26 scamnum vocant ; boves, cum ad arborem venerint, 

 fortiter retinere ac retardare, ne in radicem maiore 

 nisu vomis impactus colla commoveat, neve aut 

 cornu bos ad stipitem vehementius offendat aut 

 extremo iugo truncum delibet ramumque deplantet. 

 Voce potius quam verberibus terreat, ultimaque sint 

 opus recusantibus remedia plagae. Nimiquam sti- 

 mulo lacessat iuvencum, quae res taetricum ^ calcitro- 

 sumque eum reddit, non numquam tamen admoneat 



^ quae res taetricum scripsi, praeeunte ex parte Lundstrom 

 (q. r. taetratum) : quae rescae tratum SA : q; reste (vel 

 recte) tractum R : iuvencumque reste {vel recte) tractum 

 vett. edd. : quod retrectantem Oesn., Schn., praeeunte Ursino 

 (q. retractantem). 



" The arbustum was a plantation of trees to which vines 

 were trained. 



* Cf. Varro, L.L. V. 1 35, dens, quod eo mordetur terra. 



' I.e. a "skip" or "balk." On the matter of ploughs 



124 



