LUCIUS JUNIUS MODERATUS COLUMELLA 



oportet sibiloque adlectari, quo libentius bibant, turn 

 demum reductos largiore pabulo satiari. 



Hactenus de officio bubulci dixisse abunde est. 

 Sequitur ut tempora quoque subigendi arvi prae- 

 cipiamus. 



IV. Pingues campi, qui diutius continent aquam, 

 proscindendi sunt anni tempore iam incalescente, cum 

 omnis herbas ediderint neque adhuc earum semina 

 maturuerint ; sed tam frequentibus densisque sulcis 

 arandi sunt, ut vix dinoscatur, in utram partem vomer 

 actus sit, quoniam sic omnes radices herbarum 



2 perruptae necantur. Sed et compluribus iterationi- 

 bus sic resolvatur vervactum in pulverem, ut vel 

 nullam vel exiguam desideret occationem,^ cum 

 seminavimus.2 Nam veteres Romani dixerunt male 

 subactum agrum, qui satis frugibus occandus sit. 



3 Eum porro an recte aretur frequenter explorare 

 debet agricola, nee tantum visu, qui fallitur non 

 numquam superfusa terra latentibus scamnis, verum 

 etiam tactu, qui minus decipitur cum solidi rigoris 

 admota pertica transversis sulcis inseritur. Ea si 

 aequaliter ac sine ofFensatione ' penetravit, mani- 

 festum est totnm solum deinceps esse motum ; sin 

 autem subeunti durior aliqua pars obstitit, crudum 

 vervactum esse demonstrat. Hoc cum saepius 

 bubulci fieri vident, non committunt scamna facere. 



1 occasionem SA, et R plerique. 



* seminabimus S, vett. edd. : seminaverimus vulgo ante 

 Lundstrom. 



' offensione Aid., Gesn., Schn. 



" VervcKlum is defined by Varro {R.R. I. 44. 2) as land that 

 sometimes rests between crops, while land that is worked 

 every year is called restibilis. Pliny, N.H. XVIII. 76, quod 

 vere semel aratum est, a temporis argumento vervactum vacatur, 



» Cf. Palladiua, II. 3. 2. 

 128 



