LUCIUS JUNIUS MODERATUS COLUMELLA 



Igitur uliginosi campi proscindi debent post Idus 



4 mensis Aprilis. Quo tempore cum arati fuerint, 

 viginti ^ diebus interpositis circa solstitiimi, quod 

 est nonum vel octavum Kalendas Julias, iteratos esse 

 oportebit ac deinde circa Septembris Kalendas 

 tertiatos ; quoniam in id tempus ab aestivo solstitio 

 convenit inter peritos rei rusticae non esse arandum, 

 nisi si magnis, ut fit non numquam, subitaneis 

 imbribus quasi hibernis pluviis terra permaduerit. 



5 Quod cum accidit, nihil prohibet quo minus mense 

 Julio vervacta subigantur. Sed quandoque ^ arabi- 

 tur, observabimus ne lutosus ager tractetur neve 

 exiguis nimbis semimadidus, quam terram rustici 

 variam cariosamque appellant ; ea est cum post 

 longas siccitates levis pluvia superiorem partem 

 glaebarimi madefecit, inferiorem non attigit. Nam 

 quae limosa versantur arva, toto anno desinunt posse 

 tractari nee sunt habilia sementi aut occationi aut 

 sationi ; ^ at rursus, quae varia subacta sunt, continuo 



6 triennio sterilitate adficiuntur. Medium igitur 

 temperamentum maxime sequamur in arandis agris, 

 ut neque suco careant nee abundent uligine ; quippe 

 nimius umor, ut dixi, limosos lutososque reddit, at 

 qui siccitatibus aruerunt, expediri probe non possunt. 



^ viginti oni. AR, edd. ante Schn. 

 * quandocumque M, edd. ante Oesn. 

 r.-] ■ • sarritioni Schn., praeeuntibus Ursino et Pantedera. 



' I.e. after April 13th. Cf. Palladius, V (April). 2. 4. 

 «> June 23rd or 24th. 

 '^ September Ist. 



130 



