LUCIUS JUNIUS MODERATUS COLUMELLA 



Nam vel respuitur duritia soli ^ dens aratri, vel si 

 qua parte penetravit, non minute difFundit humum, 

 sed vastos caespites eonvellit ; quibus obiacentibus 

 impeditum arv'um minus reete potest iterari, quia 

 ponderibus glaebarum, sicut aliquis ^ obstantibus 

 fundamentis vomis a sulco repellitur, quo evenit ut in 

 iteratione quoque scamna fiant et boves iniquitate 



7 operis maxime mulcentur. Accedit hue, quod omnis 

 humus quamvis laetissima tamen inferiorem partem 

 ieiuniorem habet, eamque attrahunt excitatae maiores 

 glaebae ; quo evenit ut infecundior materia mixta 

 pinguiori segetem minus uberem reddat, turn etiam 

 ratio rustici adgravatur exiguo profectu operis. 



8 lusta enim fieri nequeunt, cum induruit ager. Itaque 

 siccitatibus censeo quod iam proscissum est iterare 

 pluviamque opperiri, quae madefacta terra faeilem 

 nobis culturam praebeat. Sed iugerum talis agri 

 quattuor operis expeditur ; nam commode pro- 

 scinditur duabus, una iteratur, tertiatur dodrante, in 

 liram satum * redigitur quadrante operae. Liras 

 autem rustici vocant easdem porcas, cum sic aratum 

 est ut inter duos latius distantes sulcos medius 



9 cumulus siccam sedem frumentis praebeat. Colles 

 pinguis soli peracta satione trimestrium * mense 

 Martio, si vero tepor caeli siccitasque regionis suade- 



' soils codd. 



* aliquibus R pa-uci, edd. ante Lundstrom. 



* statim R pauci, edd. ante Gesn. 



* trimestri Aid., Gesn., Schn. 



' About three-fifths of an acre. 



* Varro says (R.R. I. 29. 3) that the ridges between the fur- 

 rows are called porcae because that soil produces (porricit) 

 the grain. 



13a 



