LUCIUS JUNIUS MODERATUS COLUMELLA 



est siliginis. Reliquae tritici species, nisi si quos 

 multiplex varietas frugum et inanis delectat gloria, 



3 supervacuae sunt. Adorei autem plerumque videmus 

 in usu genera quattuor: far, quod appellatur Clusi- 

 num, candidi oris ^ et nitidi ; far, quod vocatur 

 vennuculum rutilum atque alterum candid um, sed 

 utrumque maioris ponderis quam Clusinum ; semen 

 trimestre, quod dicitur halicastrum, idque pondere 



4 et bonitate est praecipuum. Sed haec genera tritici 

 et adorei propterea custodienda sunt agricolis, 

 quoniam raro quisquam ager ita situs est, ut uno 

 semine contenti esse possimus, interveniente parte 

 aliqua vel uliginosa vel arida. Triticum autem sicco 

 loco melius coalescit, adoreum minus infestatur 

 umore. 



VII. Leguminum genera cum sint complura, 

 maxime grata et in usu hominum videntur faba, 

 lenticula, pisum, phaselus, cicer, cannabis, milium, 

 panicum,2 sesama, lupinum, linum etiam et hordeum, 

 quia ex eo tisana ^ est. Item pabulorum optima sunt 

 2 Medica et faenum Graecum nee minus vicia ; proxima 

 deinde cicera et ervum et farrago, quae est ex hordeo. 

 Sed de his prius disseremus quae nostra causa semi- 

 nantur, memores antiquissimi praecepti quo monemur 



^ sic distinxit LundstrOm : candidioris SR (ex candidoris 

 corr. A), vett. edd. : candoris Aid., Gesn., Schn. : candidioris 

 grani et nitidi Pontedera. 



■■* panicium SA et M pauci. 



* tisana SR plerique, Lundstrom : tisanana A : ptisana B 

 pauci. Aid., Gesn., Schn. : ptissana vett. edd. 



138 



