LUCIUS JUNIUS MODERATUS COLUMELLA 



volunt arvum ; hoc nullam mediocritatem postulat, 

 nam vel pinguissima vel macerrima humo iacitur. 

 Ilia post continues imbris, si necessitas exigat, 

 quamvis adhuc limoso et madente solo sparseris, 

 iniuriam sustinent; hoc si lutoso commiseris, emori- 



5 tur. Siliginis autem vel tritici, si mediocriter cretosus 

 uhginosusve ager est, etiam paulo plus quam, ut 

 prius iam dixi, quinque modiis ad sationem opus est. 

 At si siccus et resolutus locus idemque vel pinguis 

 vel exilis est, quattuor; quoniam et e contrario 

 macer tantundem seminis poscit, nam nisi rare 



6 conseritur, vanam et minutam spicam facit. At 

 ubi ex uno semine pluribus culmis fructificavit,^ 

 etiam ex rara segete densam facit. Inter cetera 

 quoque non ignorare debemus quinta parte seminis 

 amplius occupari ^ agrum consitum arbusto quam 

 vacuum et apertum. 



Atque adhuc de satione auturanali loquimur ; banc 



7 enim potissimam ducimus. Sed est altera, cum 

 cogit necessitas : jsemestrem ^ vocant agricolae. Ea 

 locis praegelidis ac nivosis, ubi aestas est umida et 

 sine vaporibus, recte committitur, ceteris admodum 

 raro respondet. Quam tamen ipsam celeriter et 

 utique ante aequinoctium vernum conveniet peragere ; 

 si vero locorum et caeli conditio patietur, quanto 



8 maturius severimus, commodius * proveniet. Neque 

 enim est ullum, sicut multi crediderunt, natura 



^ fruticavit B aliquot. Aid., G&sn., Schii. 



' quintam partem {AB) . . . occupare (B pauci) edd. ante 

 8chn. 



^ semestrem S et B aliquot, vett. edd. : semenstrem A 

 et B aliquot, Lundstrom : triticum semestrem (semenstrem) 

 vel. t. semestre (semenstre) B cett. : trimestrem AU., Oesn., 

 Schn. 



* tanto commodius Aid., Gesn. ; tanto incluait Schn. 



146 



