LUCIUS JUNIUS MODERATUS COLUMELLA 



seminis Arcturo exoriente, quod est ultimo mense 

 Februario, circa sextum aut quintum Kalendas 

 Martias ; nee tamen usque in aequinoctium vernum, 

 si sit pluvius caeli status, improbe seretur. 



22 Ab his leguminibus ratio est habenda napi ^ 

 raporumque,^ nam utraque rusticos implent. Magis 

 tamen utilia rapa sunt, quia et maiore incremento 

 proveniunt et non hominem solum, verum etiam 

 boves pascunt, praecipue in Gallia, ubi hiberna 

 cibaria praedictis pecudibus id holus praebet. Solum 

 putre et solutum res utraque desiderat nee densa 



23 nascitur humo. Sed rapa campis et locis umidis 

 laetantur, napus devexam amat et siccam tenuique 

 propiorem terram ; itaque glareosis sabulosisque 

 arvis melior exit,^ locique proprietas utriusque semen 

 commutat ; namque in alio solo rapa biennio sata 

 convertuntur in napum, in alio napus raporum accipit 

 speciem. Riguis locis utrumque recte ab solstitio 

 seritur, siccis ultima parte mensis Augusti vel prima 

 Septembris. Subactum solum pluribus iterationibus 

 aratri vel rastri largoque stercore satiatum postulant ; 



24 nam id plurimum refert, non solum quod melius ea 

 proveniunt, sed quod etiam post fructum eorum sic 

 tractatum etiam * solum segetes opimas facit. lu- 



^ naporum R, edd. ante Schn., qui naporum legit, napi 

 defendit in not. 



^ raparumque Lundstrom, cum SA et R aliquot ut videtur. 



' raelioreacit M. 



* etiam om. edd. ante Lundstrom, 



" I.e. Feb. 24th or 25th. 



> Cf. Palladius, VIII. 2. 2. Pliny remarks that the Greeks 

 (N.H. XVIII. 129) and medical men {N.H. XIX. 75) dis- 

 tinguished between " male " (round) and " female " (elongated) 

 turnips or navews, the original sex and change of nature 

 being determinable by thickness of sowing and quality of soil. 



170 



