LUCIUS JUNIUS MODERATUS COLUMELLA 



Neque enim dubium, quin et his seminibus infestetur 

 fkger sicut et ^ milio et panico. Sed omni solo, quod 

 praedictorum leguminum segetibus fatiscit, una 

 praesens mediciiaa est, ut stercore adiuves et absump- 

 tas vires hoc velut pabulo refoveas, nee tantum 

 propter semina, quae sulcis aratri committuntur, 

 verum etiam propter arbores ac virgulta, quae 

 maiorem in rnodum laetantur eius modi alimento. 

 Quare si est, ut videtur, agricoUs utihssimum, dih- 

 gentius de eo dicendura existimo, cum priscis auctori- 

 bus, quam\is non omissa res,^ levi tamen admodum 

 cura sit prodita. 



XIV. Tria igitur genera stercoris ^ sunt praecipue,* 

 quod ex avibus, quod ex hominibus, quod ex pecudi- 

 bus confit. Avium primum habetur quod ex coliun- 

 bariis egeritur, deinde quod galhnae ceteraeque 

 volucres edunt, exceptis tamen palustribus aut 

 nantibus, ut anatis ^ et anseris ; nam id noxium 

 quoque est. Maxime tamen ^ columbinum probamus, 

 quod modice sparsum terram fermentare comperi- 

 mus ; secundum deinde, quod homines faciunt, bi et 

 ahis villae purgamentis immisceatur, quoniam per 

 se ' naturae est fcrventioris et idcirco terram perurit. 

 Aptior est tamen surculis hominis urina, quam sex 

 mensibus passus veterascere ^ si vitibus aut pomorum 

 arborib'.is adhibeas, nullo alio magis fructus exu- 

 berat : nee solum ea res maiorem faciet * proventum. 



* etiam Aid., Oesn., tichn. 

 ~ noa cmiies sares SA. 



^ stercoria genera R. 



* praecipua jG pauci, et vulgo ante Schn. 



* anetis SA, Lundstrom. * autem S. 

 ' per se vulgo additur ; om. codd. ct Schn. 



* veterescere Lund;;tr6in cum codd. ut videtur. 



* facit II aliquot. Aid., Gesn., Schu. 



194 



