LUCIUS JUNIUS MODERATUS COLUMELLA 



aedificii cotidie gignit, contrahere et congerere 

 9 possunt. Illud quoque praecipiendum habeo, stercus 

 omne, quod tempestive repositum anno requieverit, 

 segetibus esse ^ maxime utile, nam et vires adhiie 

 solidas habet et herbas non creat ; quanto autem 

 vetustius sit, minus prodesse, quoniam minus valeat. 

 Itaque pratis quam recentissimum debere iniei, quod 

 plus herbarum progeneret ; idque mense Februario 

 luna crescente fieri oportere, nam ea quoque res ^ 

 aliquantum faeni fructum adiuvat. De cetero usu 

 stercoris, qualis in quaque re debeat esse, turn 

 dicemus, cum singula persequemur. 



XV. Interim qui frumentis arva praeparare volet, 

 si autumno sementem facturus est, mense Septembri, 

 si vere, qualibet hiemis parte modicos acervos luna 

 decrescente disponat,^ ita ut plani loci iugerum 

 duodeviginti,^clivosi quattuor et viginti vehes stercoris 

 teneant ; et ut paulo prius dixi, non antea dissipet 

 2 cumulos, quam erit saturus.^ Si tamen aliqua 

 causa eum ^ tempestivam stercorationem facere 

 prohibuerit, secunda ratio est, ante quam sariat,' 

 more seminantis ex aviariis pulverem stercoris per 

 segetem spargere ; si et is non erit, caprinum manu 

 iacere atque ita terram sarculis permiscere. Ea res 

 laetas segetes reddit. Nee ignorare colonos oportere 

 reor,^ sicuti refrigescere agrum, qui non stercoretur, 

 ita peruri, si nimium stercoretur, magisque conducere 



^ repositum . . . esse om. SA. ^ res om. SA. 



^ disputat SA. 



* duo et viginti R : duodecim Gesn. 



^ arturus SA : araturus Schn., pmeeunte Pontedcra. 



* eum om. E, edd. plerique. 

 ' sarias R : seras Schn. 



* oportere (reor s. re scr. man. alt. S) SAR : oportet edd. 

 aide Lunddirdm. 



200 



