LUCIUS JUNIUS MODERATUS COLUMELLA 



lum admonemui', curae mortalium obsequentissimam 

 esse Italiam, quae paene totius orbis fi-uges adhibito 

 studio colonorum ferre didicerit ; quo minus addu- 

 bitemus ^ de eo fructu, qui velut ^ indigena peculi- 

 arisque et vernaculus est huius soli. Neque^enim 

 dubium est * Massici Surrentinique et Albani, atque 

 Caecubi agri vites omnium, quas terra sustinet, 

 nobilitate ^ vini principes esse. 



IX. Fecunditas ab his forsitan desideretur ; sed et 

 haec adiuvari potest cultoris industria. Nam si, ut ^ 

 paulo ante rettuli, benignissima rerimi omnium parens 

 natura quasque gentis atque terras ita muneribus 

 propriis ditavit, ut tamen ceteras non in universum 

 similibus dotibus fraudaret, cur earn dubitemus 

 etiam in vitibus praedictam legem servasse } Ut 

 quamvis earum genus aliquod praecipue fecundum 

 esse voluerit, tamquam Bituricum aut Basilicum,^ 

 non tamen sic Amineum sterile reddiderit ut ex 

 multis milibus eius ne paucissimae quidem vites 

 f'ecundae, tamquam in Italicis hominibus Albanae 

 2 illae soroi'es, reperiri possint. Id ^ autem cum sit 

 verisimile,* tum etiam verum esse nos docuit experi- 

 mentum, cum et in Ardeatino agro, quern multis 

 temporibus ipsi ante possedimus, et in Carseolano 

 itemque in ^^ Albano generis Aminei vites notatas ^^ 



* addubitemus acM, Brusch., Sobel : adubitemus A (a in 

 ras.) S: dubitemus Schn.: addubitamus Aid., Gesn. 



2 velut acM, edd. : vel SA, Sobel. 



* Neque om. SAa. * est om. SAaM. 



5 nobilitate M : quia (non c) nobilitate ac : non vilitate S : 

 non utilitate A : in nobilitate edd. 



' Aic vulgo : nam sicut acM : nisi aut SA. 

 '' valiscum SAac. * ita SA. 



* sint avari simile SA, 

 '" in oiii. SA, Sobel. 



276 



