LUCIUS JUNIUS MODERATUS COLUMELLA 



Graeeinus sic ait : Esse aliquam terram calidam vel 

 frigidam, umidam vel siccam, raram vel densam, 

 levem aut gravem, pinguem aut macram ; sed neque 

 nimium ealidum solum posse tolerare vitem, quia 

 inurat, neque praegelidum, quoniam velut stupentes 

 et congelatas radices nimio frigore moveri non sinat ; 

 quae turn demum se promunt, cum modico tepore ^ 



2 evocantur : umorem terrae iusto maiorem putre- 

 facere deposita semina ; rursus ninoiam siccitatem 

 destituere plantas naturali alimento, aut in totum 

 necare, aut scabras et retorridas facere : perdensam 

 humum caelestis aquas non sorbere, nee facile per- 

 flari, facillime perrumpi, et praebere rimas, quibus 

 sol ad radices stirpium penetret ; eandemque ^ velut 

 conclausa et coartata semina comprimere atque 



3 strangulare : raram supra modum velut per infundi- 

 bulum transmittere imbres, et sole ac vento penitus 

 siccari atque exarescere : ^ gravem terram vix ulla 

 cultura vinci, levem vix ulla sustineri : pinguissimam 

 et laetissimam luxuria, macram ac tenuem ieiunio 

 laborare. Opus est, inquit, inter has tarn diversas 

 inaequalitates magno temperamento, quod in corpori- 

 bus quoque nostris desideratur, quorum bona valetudo 

 calidi et frigidi, umidi et aridi, densi et rari certo et 



4 quasi examinato * modo continetur.^ Nee tamen hoc 

 temperamentum in terra, quae vineis destinetur, 

 pari momento libratum esse debere ait, sed in alteram 



^ tepore iS : tempore Aac. 



^ eandemque M, Ursinua, Schn. : eademque SAac, et 

 plerique. 



' exarescere SAacM : exolescere vett. edd. el Schn., qui kanc 

 lectionem deferulit. 



* examinati <S'^ : continuato a. 



^ contineatur SAa. 



306 



