LUCIUS JUNIUS MODERATUS COLUMELLA 



ponere arbores utile est, maxime ne ^ etiam imbecilla 

 a valentiore prematur, quia nee viribus nee magnitu- 

 dine par est, imparique spatio temporis adolescit. 

 Terra, quae vitibus apta est, etiam arboribus est 

 utilis. Ante annum, quam seminare voles, scrobem 

 fodies.2 Ita sole pluviisve ^ macerabitur, et quod * 

 positum est cito comprehendet.^ At si eodem anno 

 et scrobem facere ^ et arbores serere properabis,'' 

 minime autem duos menses scrobes ® fodito, postea 

 stramentis incensis calefacito ; quos si latiores 

 patentioresque feceris,* laetiores uberioresque fructus 

 percipies. Sed scrobis clibano similis sit, imus 

 summo ^^ patentior, ut laxius radices vagentur ac 

 minus frigoris hieme ^^ minusque aestate vaporis per 

 angustum os penetret,^^ etiam clivosis locis terra, 

 quae in eum congesta est, a pluviis non abluatur. 



Arbores raris intervallis serito, ut, cum creverint, 

 spatium habeant, quo ramos extend ant. Nam si 

 spisse posueris, nee infra serere quid poteris, nee 

 ipsae fructuosae erunt, nisi intervulseris : itaque 

 inter ordines quadragenos pedes minimumque tri- 

 cenos relinquere convenit. Semina lege crassa non 

 minus quam manubrium bidentis, recta, levia, 



^ ne o : om. SAc. 



* fodies SA : fodi c : fodere a : fodito edd. 

 ' phiviavc a : pluviasve c : pluviasne SA. 



* qua c : qua pedes SAa. 



' comprehendet S : compedit A : competet ac. 

 " facere om. SAac. 



' properabis Brouckhusius : proibis S : prohibis A : pro- 

 hibes a : prohibe c. 



* autem duos menses scrobes add. edd. ex libro de Arboribvs 

 20, 1 : om. SAac. 



* feceris ac : seris SA. 



^^ imus summo ex libro de Arboribvs I.e. edd. : humus sum- 

 mum S : humus summus a : umus summum Ac. 



