LUCIUS JUNIUS MODERATUS COLUMELLA 



3 non minima pondera vehiculo trahat. Saepe etiam, 

 ut celeberrimus poeta memorat : 



. . . tardi costas agitator aselli 

 Vilibus aut onerat pomis, lapidemque revertens 

 Incusum aut atrae massam picis urbe reportat. 



lam vero molarum et conficiendi frumenti paene 

 solemnis est huius pecoris ^ labor. Quare omne ^ rus 

 tanquam maxima necessarium instrumentum de- 

 siderat asellum, qui, ut dixi, pleraque utensilia et 

 vehere ^ in urbem et reportare cello vel dorse com- 

 mode potest. Qualis autem species eius vel cura 

 probatissima sit, superiore libre, cum de pretioso 

 praeciperetur, satis dictum est. 



II. Pest huius * quadrupedis ovilli pecoris secunda 

 ratio est, quae prima fit, si ad utilitatis magnitu- 

 dinem referas. Nam id praecipue nos contra frigoris 

 violentiam protegit, cerporibusque nostris liberaliora 

 praebet velamina. Tum etiam casei lactisque 

 abundantia non solum agrestes saturat, sed etiam 

 elegantium mensas iucundis et numerosis dapibus 

 2 exornat. Quibusdam vero nationibus frumenti ex- 

 pertibus victum commodat, ex quo Nomadum 

 Getarumque plurimi yaAa/CTOvroTat dicuntur. Igitur 

 id pecus, quamvis mollissimum sit, ut ait prudentis- 

 sime Celsus, valetudinis tutissimae est, minimeque 

 pestilentia laborat. Verum tamen eligendum est ad 



^ pecoru SA^. * omnem SA^. 



• vehere ed. pr. : e vere 5 : vera A. * huius S : om. AR. 



<• Vergil, Qeorg. I. 273 ff. 



* I.e. the mule, treated in Book VI. Chapters XXXVI- 

 XXXVIII. 



* A tribe living north of the lower course of the Danube. 



2^9 



