INLEIDING. XVII 



slechts één enkel punt voor, n.1. op den Galgenberg bij Hildesheim ^), klaarblijkelijk op eene plek 

 welke van het gletscherijs vrij gebleven is. 



Ook D o r c a d i o n f u 1 g i n a t o r L. zou zich, evenals andere steppicole relikten, na het 

 teruggaan van het ijs, niet verder noordwaarts verbreid hebben, waar bosschen den voortgang 

 belemmerden. Li Nederland is deze C e r a ni b y c i d e, evenals in de Oostelijke Kempen van 

 België, in aantal gevangen ; ook S i s y p h u s S c h a e f f e r i L. komt, niet ver van de Neder- 

 landsche grens, in het gebied om Visé in België voor. 



Voor Noord-Diiitschland noemt Kolbe nog de boreaal-alpine Miscodera arctica 

 Payk., verder de genoemde," ook bij ons voorkomende, Dytiscus lapponicus Gylh. en 

 het bokkevertje Hoplosia fennica Payk., benevens Apion variegatum Wenck., 

 welke laatste o.a. in de jNIark Brandenburg, op V i s c u m a 1 b u m L. gevonden is. 



Eene merkwaardige relikt-faima treft men aan in het Maingebied, op meerdere xerotherme 

 terreinen, als 't ware eilanden, op warme, tegen koude winden beschutte, door de zonnestralen 

 bevoorrechte plaatsen, vooral op boomlooze heuvels, aan hellingen en andere op zomiige plaatsen; 

 deze droog-warme eilanden, met hunne eigenaardige flora en fauna waren in den beginne grooter, 

 werden echter bij verandering van het klimaat in den postglaciaaltijd door de uitbreiding van 

 bosschen meer en meer verkleind en ongetwijfeld grootendeels vernietigd, tot op de nu nog over- 

 gebleveneresten. Ookdemensch heeft tot het vernietigen der floi'a van menige tot nu toe bevoor- 

 rechte plaats veel bijgedragen (zoo ook het stelselmatig uitroeien van zoogdieren en vogels; — 

 zoo o.a. de bever met zijn parasiet, Platypsyllus castoris Rits.). Relikten hebben in 

 het door hen bewoonde faunagebied slechts eene geringe verbreiding. 



Kolbe stelt de \Taag : wat is eene fauna ? Eene fauna is de totaalsom der inheemsche dieren- 

 wereld van een land. Eene fauna bestaat dus uit elementen van verschillende tijdvakken en 

 landen. Vele uit den voorglaciaaltijd stammende dieren-genera stierven in eenig land uit gedurende 

 den gletschertijd; tal van genera bleven echter behouden tot op den tegenwoordigen tijd, velen 

 bleven als zeldzaamheden, als relikten, terug. Andere dieren trokken na den gletschertijd uit het 

 Oosten en Zuid-Oosten weder binnen. Deze relikten stammen deels uit verschillende perioden van 

 den tertiairtijd, maar ook uit nog vi'oegere tijdvakken van het leven op aarde. Met den jongsten 

 en middelsten tertiairtijd zijn ongetwijfeld de vele genera, welke aan warmte gebonden zijn, als 

 Cicindela, Carabus, Cetonia, Melolontha, vele T e n e b r i o n i d e n, uit 

 den ouderen tertiairtijd: Asida, Timarcha enz.; uit de mesozoische periode O m o- 

 p h r o n, B r o s c u s, O o d e s en andere C a r a b i c i n e n en meerdere andere Coleopteren, 

 als T r o X, P e 1 o b i u s, H a 1 i p 1 u s e.a. ingevoerd. 



Wat de myrmecophilen (en ook termitophilen — buiten ons gebied) betreft, zoo verwijs 

 ik naar hetgeen E. Wasmann -) daarvan zegt, met betrekking tot de verstandhouding der gasten 

 tot hunne gastmieren (of gasttermieten). Hij neemt twee hoofdgroepen aan, nl. 1°. de sociale, 

 2°. de individueele myrmecophilie (of termitophilie). Tot de eerste rekent hij de symbiose van 

 mieren (of termieten) met andere mieren- (of termieten-)soorten (samengestelde nesten, gemengde 

 koloniën, sociaal parasitisme en slavernij). Tot de tweede rekent hij de symbiose van een aantal 

 vreemdsoortige Arthropoden met mieren (of termieten), d. z. de mieren- (of termieten-)gasten, 

 welke weder in 5 groepen verdeeld kunnen worden. 



a. De indifferent gedulde medebewoners. Deze hebben van hunne gastmieren (of gasttermieten) 

 alleen huisvesting, maar geen verpleging als gasten. Dit is: synoekie; er zijn overgangen tot sym- 

 philie en tot synechthrie, ook tot parasitisme in engeren zin bekend. 



b. Vijandig vervolgde medebeivoners. Dit is: synechthrie, XTJandige verhouding. 



c. Parasieten in engeren zin, d. z. ento- en ektoparasieten der mieren (en termieten) of nest- 

 genoten, dus parasitisme in de ware beteekenis. 



d. Ware gasten. Dit is : symphilie, de ware verhouding tot hunne gasten, vriendschapsverhou- 

 ding; gasten die door hunne gastmieren (of gasttermieten) verpleegd worden en daarvoor weder- 

 keerig een smakelijk exsudaat afscheiden. 



e. De „veestapel'''' (Nutzvieh), d.i. trophobiose, trophiobionten. Hiertoe worden gerekend vele 

 Aphiden, C o c c i d e n, M e m b r a c i d e n, P s y 1 1 i d e n, „h o n i g r u p s e n" der 

 Lycaeniden e.a., welke eene of andere stof afscheiden (zooals de suikerhoudende excre- 

 menten der bladluizen), welke tot hoofdvoedsel van de mieren dienen. 



Uit het hier medegedeelde blijkt dus ten duidelijkste, dat het begrip fauna, b.v. voor eene 

 lokale fauna, als hierboven genoemd, dus b.v. voor een gedeelte van het kustland, zijnde weder 

 een deel van de groote Nederlandsche delta, niet in alle opzichten in strengen zin, is op te vatten. 

 Het voorkomen aan de kust van een aantal soorten, die dieper landwaarts, ja zelfs wellicht ver 

 buiten ons gebied thuis behooren, geeft nog geene aanleiding, om van eene bepaalde lokaliteit 



') De Zuid-Europeesche Deronectes canaliculatus Lac, welke in Duitschland, alleen 

 bij Hildesheim en ook in IVcderland in de IJsselstrecli (bij Bruiiimen) gevonden is, behoort 

 hier eveneens als een dergelijk relikt beschouwd te worden. Zie over deze soort in Nederland 

 in het „Aanhangsel", op blz. 650. 



^) Erich IFoswa?i/i, Die Gastpflege der Ameisen, ihre biologischen und philosophischen Probleme ; in: 

 Abhandl. zur theoretischen Biologie, herausgegeb. vonProf. Dv.JuliusSchaxelinJena,. Heft 4. 1920.Berlin. 



