II. C.\RABIDAE. - CaRABUS. T 



korreltjes zijn even fijn als alle overigen op de dekschilden,doch iets meer verheven (in Oostenrijk). 

 De soort is nog bij Maastricht en op vele plaatsen in Gelderland gevangen. 



C. clatliratus L. (adspersus Gmel., aeneopunctatus Voet) (C.N.I.42.2. 8). Exemplaren, bij welke de 

 bovenzijde nagenoeg zwart is, zonder eenigen bronsglans, zijn: *detritus Letzn. (bij Knocke in 

 België); of deze uit Nederland bekend is, is twijfelachtig. — Bij eene var. *mulHpunciatus Kr., uit 

 Westpruissen, staan de goudkleurige groeven op de primaire langsstrepen dichter bijeen en 

 zijn door dwarsverhevenheden gescheiden. Deze soort komt o.a. ook langs heidepoelen in de om- 

 geving van Tilburg en van Baaksen in Limburg voor; ook eenmaal in den Haag in de gang van 

 een huis; in 1854 o.a. gemeen op den rijweg tusschen Buiksloot en Broek in Waterland. Op alle 

 Noordzee-eilanden, ook op de duitsche eilanden Borkum, Juist, Norderney, Wangeroog e.a. 



O. Schneider deelt mede, dat de inwoners van Borkum verklaarden, dat deze kevers met ijver 

 gedood werden, omdat zij dezen veelal onder nesten, waarin doode vogels, aantroffen en daarom 

 meenden dat deze krachtige roof kever het broedsel van, ap den grond broeiende, vogels doodt. 



C. granulatus L. (cancellatus F., campestris Adams) (C.N.I.42.2.9). Bij var. Hnterstitialis 

 Dftsch. zijn de secundaire en tertiaire tusschenruimten tusschen de ketenrijen nagenoeg gelijk ont- 

 wikkeld. Als eene atavistische anomalie zijn ook gevleugelde exemplaren bekend; ik zag wel 

 exemplaren met eenigermate rudimentaire vleugels. 



C'. uionilis F. (catenulatus Oliv., nigritulus Kr.) (C.N.I.43.2.13.). Van deze, in grootte, sculptuur 

 en kleur, zeer veranderlijke soort, komt de var. consitus Panz. {granulatus Oliv., morhillosus Latr., 

 interpositus Géhin) in ons land meer voor dan het type, hetwelk overigens op alle vindplaatsen, 

 door overgangsvormen, met de var. verbonden is. Evenals bij vele andere C a r a b i bestaat hier 

 neiging tot vereenvoudiging van de sculptuur der dekschilden. Met name de tertiaire tusschen- 

 ruimten zijn onderhevig aan oplossing en vervlakking. Onder het type worden wel eens tamelijk 

 kleine (doch meestal vrij groote, groenachtige exemplaren, met bronskleurigen rand (en bronzig 

 halsschild) aangetroffen, welke als var. r e g ii 1 a r i s Wissm kunnen geduid worden; bij een exem- 

 plaar uit Valkenburg (Limb.) zijn de tuberkels op de dekschilden tamelijk klein en de secundaire 

 tusschenruimten (langsribben) naar het uiteinde hier en daar onderbroken. Blauwviolette exem- 

 plaren uit Valkenburg, Meerssen, Schaesberg en Epen (Limb.) (B.86), met kleine tuberkels, 

 en met flauw aangeduide tertiaire tusschenruimten, of bij welke de secundaire tusschenruimten 

 slechts iets meer ontwikkeld zijn dan de tertiaire, kunnen als a. a f f i n i s Panz. (B.86) beschouwd 

 worden. De tertiaire tusschenruimten (langsribben) worden nu eerst iets zwakker dan de secun- 

 daire, om dan bij var. consitus Panz. nog duidelijk en doorloopend te zijn, terwijl de secundaire 

 opvallend sterker ontwikkeld zijn. Een groenachtig exemplaar uit Oosterbeek, met kleine tuberkels 

 der primaire keten-tusschenruimten, is de a. K r o n i Hoppe. Een tamelijk klein, eenigszins smal, 

 zeer donker bronskleurig, eenigszins dofglanzig exemplaar uit Wageningen, kan als a. g r a c i l i s 

 Kust. geduid worden; hier zijn de tuberkels klein en de tertiaire ribben flauw aangeduid. — Dan 

 treft men exemplaren aan, bij welke de tertiaire tusschenruimten nog fijner zijn geworden, doch 

 nog een weinig zichtbaar blijven. ; hiertoe behoort ook een klein groenachtig exemplaar, met kleine 

 tuberkels, uit Vlodrop (Limb.); meestal echter zijn de tuberkels voor een deel langer, zoodat in 

 't algemeen genomen de ketenribben ongelijk ontwikkeld zijn. Nog behooren hiertoe een fraai, 

 groot, zeer donker violetzwart exemplaar met goudkleurigen zijrand van het halsschild en groen- 

 achtigen zijrand der dekschilden, waarop kleine tuberkels (Meerssen, Limb.), ook een zwart-violet 

 exemplaar met goudgroenen zijrand ,met zeer kleine tuberkels en bijna uitgewischte tertiaire tus- 

 schenruimten (St. Pieter), alsook een violetzwart exemplaar met violetten zijrand, kleine tuberkels 

 en bijna uitgewischte tertiaire tusschenruimten (Wynandsrade, Limb.); deze kunnen als a. 

 V a r i c o 1 o r Joerin (rubricus Géhin) beschouwd worden. 



Hubenthal beschrijft eene a. *Kellneri van de var. reguluris Wissm., welke op de bovenzijde zwart 

 is, iets metallisch glanzig; de zijrand van het halsschild groen of koperkleurig, naar binnen 

 violet; de zijrand der dekschilden goudgroen, aan het uiteinde koperrood; over den groenen 

 rand bevindt zich eene scherp begrensde smalle violette streep. 



Ten slotte krijgt men exemplaren, bij welke de tertiaire tusschenruimten, als ribben, geheel 

 uitgewischt zijn en hoogstens nog eenig spoor ervan is te zien; dit is dan a. S c h a r t o w 1 Heer. 

 welke op een klein, groen metallisch exemplaar beschreven is; onze exemplaren zijn bruin-bronzig 

 of met gi'oenachtige dekschilden; enkele exemplaren uit Pannerden en Epen (Limb.) vertoonen 

 eene iets verwarde sculptuiu'. In de duinstreek komt deze soort niet voor, ofschoon wijlen de heer 

 F. M. van der Wnlp deze eenmaal bij den Haag zou gevangen hebben; ik zag dit exemplaar 

 echter niet. Volgens Ganglbauer behoort a. *femoratns Géhin, met bruinroode sprietwortel en 

 bruim'oode dijen,tot den typischen m o n i 1 i s; Paul Bom rekent deze ab. tot de var. consitus, 

 waaruit volgt dat vermoedelijk bij beide vormen exemplaren met bruinroode dijen voorkomen. 

 Abnormaal ontwikkelde exemplaren van m o n i 1 i s met sterk rimpelig halsschild en grove, de 

 oorspronkelijke sculptuur verstorende dwarsrimpels op de dekschilden heeft Géhin als *rugatinus 



