VII. Staphylinidae. - Heterothops. Velleius. QüEDitrs. 113 



Heterothops binofata Grav. (holmensis Steph., Kiibyella Steph.) (C.N.I.269.61.1) werd op het 

 Duitsche Noordzee-eiland Föhr, in groot aantal, onder diep in het zand liggende, nog vochtige 

 massa's F u c u s verzameld. Bij ons langs de geheele zeekust, van Texel tot Vlissingen, maar 

 zeldzaam. 



H. nigra Kr. (nidicola Tlioms.) (L.IX) als eene donkere var. of sub-sp. van p r a e v i a Er. 

 (C.N.I.269.61.2) beschouwd, is m.i. een zeer kennelijk ras, volgens Joij (Ent. Monthl. Mag. 1906, 

 XVII (vol. XLII)) eene goede soort, welke, in groot aantal, in mollennesten wordt aangetroffen, 

 terwijl p r a e V i a nimmer, of slechts bij toeval, in een enkel exemplaar, aldaar gevangen werd. 

 Behalve bij Burgst nabij Breda, Brummen en Weert, werd H. nigra, in massa, gevangen in 

 Zuid-Limburg bij Sittard, Valkenburg, Nuth en Aalbeek. In laatstgenoemde plaats ook in hamster- 

 woningen en spitsmuizenholen. Zij ontwikkelt zich uitsluitend in genoemde zoogdierwoningen. 



Ook uit aanspoelsel der groote rivieren, bij Spijkenisse en Steyl nabij Tegelen (Limburg). 

 Goed uitgekleurde exemplaren zijn geheel diep zwart, met geheel zwarte sprieten en tasters en 

 eenigszins x\ü\ donkerbruine pooten. Bij sommige exemplaren is aan het uiteinde der dekschilden 

 een zeer flauw aangeduide smalle, bruinachtige rand zichtbaar. 



H. p r a e V i a Er. type is ook in B o m b u s-nesten waargenomen; overigens zeldzamer. 



H. dissiniilis Grav. (binotata J. DuV., praevia Thoms., minuta Woll., pygmaea Gemm. et 

 Har., parvicornis Muls. et Rey) (C.N.I.270.61.3). Opvallend groote exemplaren, met langere 

 sprieten werden als var. brunncipennis Kiesw. (flavolimbata Motsch., minuta Motsch.) 

 (L.VI) beschreven. 



Velleius dilatatiis F. (serraticornis Schrank., concolor Mrsh.) (C.N.I.270.62.1). In streken waar 

 V e s p a c r a b r o L. veel voorkomt, kan men Velleius dilatatus aan zeer oude 

 loofboomen met zieke plekken, waaruit rijkelijk sappen vloeien, 's avonds daaraan lekkende 

 aantreffen, of verkrijgt men ze door dat men bij die plekken of aan den voet der boomen hoopjes 

 schors neerleg t en deze 's morgens nakijkt. Het m3t zwavelkoolstof bedwelmen en dooden der 

 wespen, in de holte van een boom, is de gewone methode om Velleius machtig te worden. 



In de Mark Brandenburg komen kleine exemplaren voor, welke niet in de nesten van V e s p a 

 c r a b r o L., maar in die der kleinere V e s p a-soorten leven; of dit een bijzonder subspecies is ? 

 Velleius is voor de wespen nuttig, daar zij (volgens Ganglbauer) jacht maakt op duizendpooten. 

 Bischoff (Berl. Ent. Zeits. 54. 1909) bericht van eene V e 1 1 e i u s-larve, die in de cellen drong, 

 de c r a b r o-larven dood beet en deels verslond ; ook drong de larve in de cellen waar reeds de 

 pojjpen lagen, beet eerst de sprieten aan en voedde zich ook met de faeces der larven. In Nederland 

 werd de soort nog bij EUecom, Aug., Winterswijk, Juni, Brummen, Octob. en Valkenburg 

 (Limb.), Aug. gevangen. 



Quedius (Ediquus) puncticollis Thoms. (1867) (othniensis Johansen (1907), Heiden- 

 reichi Heinemann (1910) i), talparum Ste. Cl. Deville (1910)'^) (L.VII), ?variabilis Gyllh. ; vexans 

 Joy, non Eppelsh.). Deze interessante soort =>) leeft in mollen woningen ■»), waar zij hare geheele 

 metamorphose doorloopt; zij werd het eerst aangetroffen bij Sittard, Aalbeek en Valkenburg, 

 Febr. en April en daarna ook bij Burgst nabij Breda, Dec, vrij zeldzaam. Voor vele jaren vond ik 

 zelf een exemplaar, dat ik voor Q. longicornis Kr. hield, bij Loosduinen, in een nest van 

 Formica r u f a L., April, waarin zij wel toevallig aanwezig was. Ook wordt zij, uit het bui- 

 tenland, uit hamsterholen en wespen- en hommelnesten opgegeven. Zij is het naast verwant aan 

 longicornis en o c h r i p e n n i s. Van eerstgenoemde, met welke zij den opvallend langen 

 kop met de kleine oogen en de lange slapen gemeen heeft, onderscheidt zij zich door de lang-mazige, 

 eenigszins dwarsgestreepte grondsculptuur van kop en halsschild, evenals bij o c h r i p e n n i s, 

 welke bij deze soort niet veel grover, bij puncticollis daarentegen in 't oog vallend grover, 

 minstens driemaal zoo grof is dan die van de achterlijfssegmenten; bij laatstgenoemde soort is de 

 bestippeling fijner en dichter dan bij ochripennis;bij longicornis daarentegen is de 

 grondsculptuur rond-mazig. Bij o c h r i p e n n i s is de kop veel korter en zijn de oogen grooter 

 en slechts weinig korter dan de slapen. De kleur is als bij o c h r i p e n n i s, de pooten bijna geheel 

 bruinachtig, slechts de voorschenen en voortarsenroestkleurig. Halsschild met eene veranderlijke 

 rij van 1 tot 3 stippen, buiten de dorsale rij. Lengte 6^—9^ mm. *). 



Q. V e X a n s Eppelsh. Deze in Duitschland (o.a. bij Gotha, Cöfchen, Magdeburg en Hannover) 

 in hamsterwoningen waargenomene soort, zou misschien ook verder in West- Europa kunnen wor- 



M R. Heinemann, Kafer in Maulwurf nestern ; in: Entom. Bliitt. N°. 6, Juni 1910, 163. 



-) Ste. Claire Deville, Bulletin N°. 8 de la Soc. Ent. de Fr. 1910. 158. 



Coléoptères capturés en France dans les nids de taupes; 1. o. 1912 8 Mai. 



') Zie ook: R. Scholz, Ein seltener Quedius verwandt an longicornis (Insekten-Börse 

 N°. 19, 1902). „ , ,, 



*) F. Rüschkamp, S. J. Q ue di us-Larven, ihre Lebenswei.se und ihre Parasiten. Verslag 74 

 Zomervergad. Nederl. Ent. Ver. (in: Tydschr. v. Entomol., 62e deel, Jaarg. 1919). 



