VII. Staphilinidae. - Philonthus. 121 



breedst, op de schijf, aan weerszijden, met een duidelijken scheeven indruk. Dekschilden matig 

 dicht en matig fijn bestippeld. Achterlijf meer wijd uiteen bestippeld; de voorste tergiten, achter 

 de basis, met eene in 't midden hoekig naar achteren getrokken (accoladevormige), dwarsgroef. 

 Het Ie lid der achtertarsen lang gestrekt, langer dan het laatste lid, evenlang als de volgende drie 

 leedjes te zanien. Bij het c^ is het 5e sterniet zeer zwak uitgerand, het 6e diep scherphoekig uitge- 

 sneden, in de uitsnijding met een huidzoom; de voortarsen zwak verbreed. Het exemplaar van 

 Bernhauer is 9 mm. lang. Van a e n e u s onderscheiden, behalve door de kleur, door den veel 

 minder breeden kop, de plaatsing der stippen daarop, den vorm van het halsschild, de bestippeling 

 der dekschilden en van het achterlijf, de zwarte beharing daarvan en de slechts zwak verbreede 

 voortarsen bij het ^. 



Ganglbauer, die het type niet zag, bracht deze soort ten onrechte in de groeji zonder accoladevor- 

 mige dwarslijn der voorste onbedekte' tergiten (carbonariu s-groep), terwijl zij inderdaad tot 

 de a e n e u s-groep behoort. Ook Reitter deed zulks. Kraatz (Ins. Deutschl. II p. 576), die het ori- 

 gineele exemplaar zag, wijst niet op de accoladevormige dwarslijn, op de eerste onbedekte tergiten, 

 doch noemt P. asphaltinus in vorm zeer gelijkende op aeneus; kop en halsschild 

 bronzig zwart, de dekschilden donkerder gekleurd (meer zwartachtig- bronskleurig); ook is het 

 achterlijf minder dicht bestij^peld. Hij zegt „in Oesterreicli dürfte sie kaum fehlen, obwohl Redten- 

 hacher sie noch im Anhange aufführt"; Bernhatier nu heeft de soort, voor weinige jaren, daar ge- 

 vangen; wellicht is het verbreidingsgebied grooter. 



P. fiiscus Grav. (subuliformis Grav., terminatus Grav., fragilis Grav.) (C.N.I.286.68.11) werd 

 o. a. nog, in vele exemplaren, in de nesten van zangvogels, spechten en in nestkastjes, inZuid- 

 Limburg, gevangen; ook werd zij in Co s s us-gangen aangetroffen en nog bij Oegstgeest, Wijk aan 

 Zee, Arnhem en Velp gevangen. 



P. cephalotes Grav. (subrugosus Muls. et Rey)(C.N.I.286.68.8). Grootcc^'c^, bij welke de kop bree- 

 der is dan het halsschild, zijn als m e g a c e p h a I u s Heer (L.VI) beschreven; bij kleinere cjc^is 

 de kop even breed als het halsschild, breed vierhoekig. Bij het $ is de kop even breed als, of smaller 

 dan het halsschild, minder breed en meer rondachtig. Bij a. *rufipennis Delahon (1914) zijn de dek- 

 schilden rood, zonder eenigen metallischen weerschijn ; deze zou, wegens P. discoideus 

 Grav. a. rufipennis Gerh. (1910), a. synonymicus Roubal (Coleopt. Rundschau 1916) moeten hee- 

 ten, wat m. i. volstrekt niet noodig is. 



P. sperniopliili Ganglb. (L.VIII). Bij Sittard, Octob., in een mollennest; ook bij Valken- 

 burg, Aug., in een hamsterwoning; zeer zeldzaam. Deze soort gelijkt zeer op P. s o r d i d u s 

 Grav., is echter kleiner en de dekschilden zijn zwartbruin of zwart, zonder bronsglans. Sprie- 

 ten korter, de voorlaatste leedjes iets meer verbreed. Volgens Bernhauer (Verh. Zool. bot. Ges. 

 Wien XLIX, 1899) is het halsschild naar voren meer versmald dan bij s o r d i d u s ; ook is de kop 

 eeniszins anders gevormd dan bij s o r d i d u s ; bij deze laatste is de kop iets langer dan bij spe r- 

 m o p h i 1 i, even lang als breed, terwijl bij s p e r m o p h i 1 i deze zwak verbreed is ; verder is de kop 

 bij s o r d i d u s naar achteren, ofschoon ook veelal slechts zeer zwak, toch nog duidelijk ver- 

 smald, zoodat het achtergedeelte smaller dan het voorste is ; bij s p e r m o p h i 1 i daarentegen is 

 de kop naar achteren van parallele zijden voorzien of zelfs verbreed, het achtergedeelte minstens 

 even breed als de verbindingslijn van de grootste verhevendheid der beide oogen. Lengte (wanneer 

 het achterlijf niet ongewoon uitgerekt is) 5 mm. of iets minder, bij s o r d i d u s in den regel 6 

 mm. of iets daarover. 



P. S c r i b a e Fauv. (placidus var. Er., variipennis Scriba, sordidus var. Kraatz) (L.IX) ^). 

 Bij Valkenburg (Limburg), in enkele exemplaren, in hamsterwoningen, Aug. en Sept. ; in Duitsch- 

 land ook in zieselwoningen ; zij ontwikkelt zich in die zoogdieren- woningen. Deze soort is naver- 

 want aan cephalotes en sordidus, doch onderscheiden door de kleur der dekschilden 

 en de veel fijnere bestippeling van het halsschild. Zwart; dekschilden rood, met eene breede, 

 meer of minder scherp aangeduide, zwarte strook, vanaf de basis, over den naad, tot nabij het 

 uiteinde; deze strook is, hetzij door evenwijdige zijden begrensd, of naar het uiteinde iets ver- 

 smald ; ook is zij soms als eene berookte, driehoekige basale vlek om het schildje aangeduid ; ook zijn 

 exemplaren bekend met eenkleurig roode dekschilden : a. *Heidenreichi Hubenth. Sprieten zwart 

 of bruinrood, naar het uiteinde gewoonlijk wat lichter gekleurd. Pooten geelrood, veelal de dijen, 

 of ook wel de achterpooten donkerder. Dekschilden grof en verspreid bestippeld. Kop bij het 

 (J zoo breed als-, bij het $ smaller dan het halsschild. Lengte SJ— 7^ mm. 



') Snellen van Vollenhoven verwarde P. Scribae Fauv. met P. v a r i u s Gyll. 



