172 XI. Platypsyllidae. - XII. Silphidae - Leptinus. Choleva. 



XI. Familie PLATÏPSYLLIDAE i). 



Platypsyllus castoris Ritsema. (C.N.I. 397.1.1.). Aangezien de bever niet in Nederland 

 wordt aangetroffen en sedert meer dan een eeuw aldaar is uitgestorven, behoorde de familie der 

 Platypsyllidae in de „Coleoptera Neerlandica" in 't geheel niet vermeld te worden. Dat 

 zulks toch is geschied, vindt zijn oorzaak dat deze ektoparasiet onder de kevers in Nederland, al is 

 het dan op een geimporteerden bever, ontdekt is en zeker ook zal geleefd hebben op den, voor ruim 

 100 jaren, nog in Nederland, even goed als op dien van de Elbe en de Rhóne, voorkómenden bever. 



Van dien Canada- bever in de Rotterdamsche Diergaarde zijn, voorzoover mij bekend, twee 

 exemplaren in 's Rijks Museum voor Nat. Historie te Leiden, een in het Universiteits-Museum te 

 Rome en nog enkele exemplaren elders bewaard gebleven. Ritsema, die de soort het eerst beschreef, 

 verzond ze als een dorso-ventraal platgedrukte verwante van de vloo. — Het imago leeft van eene 

 parasiteerende Acarine (Schizocarpus Mingaudi Trouessart, eene S a r c o- 

 p t i d e) op de huid van den bever (Chobaud ^)). Busigmj ^) vermoedt dat Platypsyllus 

 zich ook voedt met het bloed van den gedooden bever, daar zij vooral te vinden waren nabij de 

 schotwond en, bij levend gevangen exemplaren, het darmkanaal, bij doorvallend licht, bloedrood 

 gekleurd was. Daar tot nog toe wel de larve, maar niet de pop gevonden is, besluit hij dat de pop- 

 toestand niet op den bever zelf, maar daar buiten verblijf houdt. 



XII. Familie SILPHIDAE. 



Leptinus testaceus Müll. (caucasicus Motsch., americanus Lee.) ^) (C.N.I.400 en l.c. 

 II A.773). Bij Arnhem, Aug., in aantal in een hommelnest; ook bij Hilversum en zeer algemeen bij 

 Valkenburg in Zuid-Limburg, waar zij, als parasiet (evenals Platypsyllus op den be- 

 ver) op veldmuizen, boschmuizen en waterratten verblijf houdt en veelal, in groot aantal, in de ho- 

 len van die zoogdieren wordt waargenomen; toevallig werd zij ook wel bij den mol en bij den ham- 

 ster, maar nimmer bij de huismuis, in woningen^), aangetroffen. 



Eene voortreffelijke studie over de levenswijze werd door F. Rüschkamp S. J. gegeven, waarin 

 duidelijk bewezen wordt, dat het vinden van Leptinus in hommelnesten te verklaren is, door 

 dat deze Hymenoptera vaak hare nesten in muizennesten aanleggen, waar de muizen 

 door de gonzende en brommende hommels verjaagd worden en in die verlaten muizennesten nog 

 tal van Leptinus, Pu Heiden e.a. muizenparasieten achterblijven. Naarmate de B o m- 

 b u s-kolonie aangroeit, verdwijnen de muizenparasieten. 



Het vermoeden van Lesne dat Leptinus de muizen slechts als transportmiddel gebruikt, om 

 in de hommelnesten te geraken (phoresie), daar muizen daarin aan raten en broedsel knagen, is niet 

 aannemelijk. Leptinus wordt, evenals alle andere muizen-epizoën, door de muizen, in nagenoeg 

 alle maanden van het jaar, medegevoerd, of er hommelnesten bestaan of niet, het is een ektopara- 

 siet, zooals ook reeds Prof. H. Kolbe mededeelde. Vermoedelijk voeden zij zich, evenals Platy- 

 psyllus, met Acarinen. De geheele ontwikkeling heeft hoogst waarschijnlijk in muizennesten 

 plaats; P. Kiene vond, in Augustus, in het nest van een veldmuis, eenige versche, nog niet hard ge- 

 worden, exemplaren. 



Men constateerde ook hoe Leptinus gaarne in de muizenvacht kruipt en behendig over de 

 muis loopt en er afspringt; vermoedelijk leven ook de larven epizoisch. 



Wij kunnen Leptinus beschouwen als een vorm welke van alle in de nesten van kleine 

 zangvogels en kleine zoogdieren levende kevers, morphologisch en psychisch het verst gevorderd is 

 in de aanpassing aan een werkelijk parasitisch leven. 



Ganglbaner en Reuter brengen het genus Leptinus Muller tot eene afzonderlijke familie: 

 L e p t i n i d a e. 



Choleva * S t ii r ni i Bris. (angustata Er. ex. p., angustata Reitt.). (C.N. 1.401. 1.3 en L.VIII). In 



') E. Csiki, Platypsyllidae, Orthopcridac etc, S p h a e r i i d a e, Coleopt. Catal. 

 Junk-Schenkling, Pars 18, 1910. 



*) Dr. A. Chobaud, Moeurs et metamorphoses du Platypsyllus castoris Rits. (Ie Natura- 

 listc 1899). 



') E. Busigny, Note sur Platypsyllus castoris Rits. (Buil. Soc. Ent. France 74. 108, 1905). 



Zie ook : J. Desneux. Quelques remarques sur Platypsyllus castoris Rits. (Ann. Soc. 

 Ent. Belg. .50; 103 — 105; 1906) en Platypsyllidae. 1908. XLI (in: Wytsmann, Genera Insec- 

 toruin). 



*) F. Rüschkamp, S. .T., Zur Biologie von Leptinus testaceus Müll. Phoresie oder Ekto- 

 parasitismus ? Neue Beobachtungen, in: „Zeitschr. f. wissenschaftl. Insektenbiologie", Bd. X, (1. Folge 

 Bd. XIX). 1914. Heft 4, p. 139—144. 



') Zij zou ook wel in wespennesten en zelfs in nestkastjes aangetroffen zijn. 



*) Zie ook: //. O. Ilolstehroe, Tillaeg til „De Danske Arter af Slaegten C h o 1 e v a Latr.", in: Entoniol. 

 Meddelelser. Bd. X, Kjöbenhavn 1914. 



