196 XVII. Trichopterygidae. - Ptenidium. Actidium. 



goede soort, waarmede bij Ganglbmier en Reitter a p i c a 1 e Er. synoniem is; bij Oanglbauer ook- 

 ?evanescens Mrsh. Glanzig, vrij lang en spaarzaam witachtig behaard; zwart, de dekschil- 

 den aan het uiteinde bruinachtig of bruingeel, soms kastanjebruin met lichter uiteinde; sprieten en 

 pooten licht roodgeel, de laatste twee sprietleedjes soms bruinachtig. Halsschild aan de zijden ta- 

 melijk gelijkmatig afgerond, gewelfd; voor de basis met 4 zeer kleine, weinig uitkomende stipvor- 

 mige groefjes, bovendien oppervlakkig en spaarzaam, doch duidelijk in 't oogvallend bestippeld. 

 Schildje in de basale dwarsgroef met eene kleine middelplooi en aan weerszijden met eene groef- 

 vormige stip in de zijhoeken. Dekschilden aan de zijden, in het voorste derde gedeelte, slechts matig 

 verbreed, naar achteren eivormig-toegespitst, matig gewelfd; zeer duidelijk, wijd uiteen en meer of 

 minder in rijen bestipi^eld, naast den naad meestal met eene regelmatige rij dichter opeenstaande 

 stij:)pels. De prosternale voortzetting niet gegroefd. Metasternum, onder den microskoop gezien, ten 

 minste aan de zijden, zeer duidelijk netsgewijze huidachtig gechagrineerd. Lengte | — bijna 1 mm. 

 Onder rottende plantenstofiEen en in mest. Door het geheele land verbreid. Ook in mollennesten in 

 Zuid- Limburg. 



P. lon^icorne Fuss ((Brisouti Matth., var. longicorne Flach) (B.108), det.J. Ericson. Zeld- 

 zaam; den Haag, Ommen, vSteyl (Limb.), Dec, in aanspoelsel en bij Sittard in een mollennest. Ook 

 in de RijnproA". Deze soort is zeer naverwant aan j) u s i 1 1 u m Gyll., doch daarvan onderscheiden 

 door veel langere en slankere, nagenoeg het midden van het lichaam overschrijdende, sprieten, veel 

 kortere en meer spaarzame beharing, veel geringere en zwakkere bestippeling en door de, in het 

 voorste derde gedeelte, aan de zijden meer verbreede, aan het uiteinde veel breedere en breed afge- 

 ronde, nagenoeg afgeknotte dekschilden ; van Brisouti onderscheidt zij zich door de veel min- 

 der gedrongen vorm en door de veel langere sprieten. Sprieten donkerder dan bij j) u s i 1 1 u m, de 

 middelste leedjes lang gestrekt. Halsschild zeer spaarzaam en ternauwernood merkbaar bestippeld; 

 voor de basis met twee kleine, doch duidelijke, buitenste en twee kleinere stiijvormige binnenste 

 groefjes. Dekschilden duidelijk, maar zeei' sjiaarzaam en in flauw aangeduide rijen, bestippeld. Me- 

 tasternum aan weerszijden microskopisch fijn, maar zeer duidelijk netsgewijze gechagrineerd. 

 Lengte 1 mm. 



Aetidiuin aterrimum Motsch. (concolor Sharp) (C.N.I.437.2). Deze soort komt in Zuid- 

 Frankrijk, Sicilië, ]\Ioravië, maar ook in Engeland voor. 



A. N e r e s h e i m e r i Wagn. Deze soort werd in de Mark Brandenburg verzameld, tegelijk 

 met Sphaerius acaroides Waltl, veel mijten en A p h t h o n a E r i c h s o n i Zett., 

 in een korstmos, welke tusschen mos (veenmos?) en grassen, aan den rand van een oker-slibbige 

 sloot, groeit, welke sloot door eene zeer moerassige weide loopt. Men verzamelt die allerkleinste in- 

 secten het best, door de uitgetrokken korstmossen en moskussens, nadat ze goed uitgewTongen zijn, 

 eerst eenige dagen te laten drogen en dan eerst uit te zeeven, om daarna het verkregen zeefsel nog- 

 maals te laten drogen en dan met eene fijne zeef (mazen van 1 mm.) te bewerken (H. Wagner). Aan- 

 gezien Sphaerius acaroides Walt reeds in Nederland gevonden is, zouden, door mid- 

 del van genoemde vangmethode, wellicht nog andere dwergkevertjes, o.a. ook de hier genoemde 

 nieuwe Actidium bij ons ontdekt kunnen worden. 



Aphthona Erichsoni Zett. schijnt alleen uit de moerassige turfstreken van de Noord- 

 duitsche vlakte bekend te zijn; kan dus ook allicht in het oosten van ons land gevonden worden. 



De Actidiuiii-soorten kunnen aldus onderscheiden worden: 



1 Dekschilden met parallele zijden, lang gestrekt. Halsschild ternauwernood smaller dan 



de dekschilden 2 



Dekschilden eivormig, korter, met afgeronde zijden; naar achteren versmald. Sprieten 

 korter i) dan het halve lichaam 3 



2 Dekschilden aan het uiteinde stomp en breed afgerond. Halsschild voor de basis meestal 

 met een duidelijken dwarsindruk. Bovenzijde met nog herkenbare bestippeling 

 en fijne duidelijke beharing, zwart, nagenoeg dof, dekschilden bruinzwart met lich- 

 ten geelbruin-doorschijnenden top. Sprieten en pooten geel. Lengte ^— ruim f mm. 



(C.N.I.437.2.1) coarctatiini Halid. 

 Dekschilden aan het uiteinde te zamen smal afgerond. Halsschild aan weerszijden van 

 de basis veel dieper uitgebogen, zonder duidelijken dwarsindruk A^oor de basis. Boven- 

 zijde met ternauwernood merkbare bestippeling en ternauweinood waarneembare stof- 

 fijne beharing. Kop en halsschild zijn (onder het microskoop) veel duidelijker gechagri- 

 neerd dan bij c o a r c t a t u m. Zwart, geheel dof. Sprieten donkerder roestrood, pooten 

 geel. Lengte i mm. —ruim % mm aterrimum IMotsch. 



') Bij de in Dalmatië voorkomende, aan N e r e s h e i ni e r i aanverwante, v a r i o 1 a t u m Flach 

 zijn de sprieten even lang als het halve lichaam. 



