224 XXI. NiTiDUL. - Cyllodes. Cryptarcha. Glischroch. Librodor. Pityoph. Cyboceph. 



Cyllodes ater Hrbst. (glabratus Panz.. inorio Kugel.) (C.X.I.491) leeft op beukenzwam- 

 men. Exemplaren bij welke kop en halsschild roestiood zijn, zijn: a. *ri(ficoUis Er.; zelden is het 

 lichaam geheel roestrood (a. *duhius Reitt.). 



Cryptarcha imperialis F. (imdata Oliv., nebulosa ]\Iish.) (C.N.L492.15.2) wordt tot een sub. 

 gen. C r y p t a r c h u 1 a Ganglb. gerekend (l.c.n.A.774). De soort is zeer verbreid in Gelderland 

 en Limbm-g, ook bij Zuidlaren. Volgens Oronvelle moet deze soort heeten: iindata Oliv. 1790 ( = 

 imperialis F. 1792). Dat C. s t r i g a t a F. = u n d a t a Oliv. (volgens Gancjlbaner) zou zijn, is 

 volgens hem onjuist. 



Het genus Ips Fabr. (C.N.I.492) wordt, door Ganglhauer en Reiffer, Olischrocliiliis Murray ge- 

 noemd; bij Ganglbauer is de auteur Reitter, bij Beitter en Schilsky daarentegen Murray^). Ips 

 Fabr. vervalt dus, aangezien reeds I p s De Geer, tot de Fam. Ipidae (= Scolytidae 

 auct.) behoorende, de prioriteit heeft voor het genus T o m i c u s Latr. (= Bostrychus 

 Fabr.). 



De beide soorten van het sub-gen. I p s s. str. brengt Ganglhauer ioihei sub-gen. Librodor 

 Reitt., dat thans door Reitter als een zelfstandig genus beschouwd wordt. 



Cilisclirocliiliis qimdripustiilatus L. (quadripunctatus De Geer, non Oliv.) (C.N.I.493.16.3) heet 

 bij GronveUe: quadripunctatus L. ((^ angusticollis Motsch., $ biguttulus Motsch., cruciatus Reitt. 

 (non Motsch.), ? quadripunctatus De Geer, quadrijjustulatus L.). Op sommige plaatsen inde pro- 

 \inciën Gelderland, Overijssel, Utrecht en Limburg, in aantal, gevangen. Ook bij den Haag, achter 

 de schors van uit Gelderland ingevoerde dennenstammen. De a. *Zoufali Fleischer is diepzwart; 

 de dekschilden zijn geelrood, de zijrand, basis en naad smal zwart, ook aan elk der schouder- 

 hoeken eene ronde, zwarte vlek en bovendien de top zwart; deze teekening ontstaat door het geheel 

 verdwijnen van den zwarten dwarsband in het midden en door versmelting en verbreeding der 

 roode vlek; een (J in Moravië. Bij var. *niger J. Sahlb. is de geheele bovenzijde eenkleurig zwart, 

 wat dus een vorm van melanisme is. 



Librodor quadripunctatus Oliv. (C.N.1. 493. 16.1) heette ook bij Reitter: Librodor Olivieri Bedel 



(=4-punctatus Oliv.), thans weder 4-puncfatus Oliv. (Olivieri Bedel). Volgens (x?-oi«'e//e: hortensis 

 Fourcr. (1785) (= biguttulus Motsch., Olivieri Bedel, quadripunctatus Oliv.). 0\} sommige 

 plaatsen niet zeldzaam aan uitvloeiend eikensaji. Ook een paar malen in het Haagsche bosch, 

 Mei en Oct., in suikerbier, achter eikenschors, gevangen. 



L. quadriguttatus F. (quadrinotatus Scriba) (C.KI. 493. 16.2). Deze soort werd nog bij 

 Apeldoorn, Winterswijk, Dordrecht, Domburg, Oisterwijk en op vele plaatsen (soms in aantal) 

 gevangen. Bij a. *decemguttatus Oliv. is de voorste vlek in drie, de achterste in twee afzonder- 

 lijke vlekken opgelost. Onder de schors van populieren, beuken en eiken, o.a. in de gangen van 

 Xyleborus cryptographus Ratz. 



Pityophagus ferrugineus L. (dermestoides Panz., linearis Latr.) (C.X.I.493.17.1). Exemplaren 

 bij welke de kop, tot op den clypeus na, de schijf van het halsschild en het uiteinde der dekschilden 

 bruinzwart zijn, vormen de a. *adustus Reitt. Deze soort leeft achter dennen- en sparrenschoi's, 

 waar zij het broedsel van Hylastes ater Payk. verslindt. Zij werd ook in de omstreken van 

 den Haag gevangen. 



Cyboccphalus *) f e s t i v u s Er. (dimidiatus Chevrol.) (C.X.I.493). Deze soort werd bij 

 Frankfurt a. M., aan een esch, Juli, verzameld. 



C. politus Germ. 3) {^ ruficeps Sahlbg., $ exigiuis Sahlbg.) (C.N.I.494 en l.c. II.A.774). 

 Volgens Reitter aan oude linden en esschen. Bij Wijk-aan-Zee een $; beide seksen bij Valkenburg, 

 achter rottende schors van appelboomen; ook bij Epen en Kerkrade (Limb.) en op het duitsche 

 Xoordzee-eiland Borkum. Vroegere opgaven (uit den Haag en Heerenveen) waren onjuist. 



De vermelde drie soorten van het genus Cyboccphalus Er. zijn aldus te onderscheiden: 



1 Kop en voorrand van het halsschild bij het cj duidelijk metaalkleurig, bij het $ zwart . 2 

 Kop bij het cj roodgeel. Lichaam zwart, glanzig. Sprieten en pooten bij het § jiekbruin, 



bij het (J de voorpooten of alle pooten roodgeel. Lengte |— ruim 1 mm. . politus Gerui. 



2 Kop en voorrand van het halsschild bij het ö* fraai smaragdgroen. Dekschilden zeer 



') De l)enainiuf? van Mw-raij is: in litteris. 



') Beitter (1. c, 191!») zondert de C y b o c e p h a 1 i d a e als afzonderlijke familie van de N i t i- 

 d u 1 i d a e af; de kenmerken, door hem opgegeven, stemmen overeen met wat ik in C.N. 1.468 voor 

 II Sub-Fam. Cybocephaliuae gegeven heb. 



') Ganglbauer en GronveUe noemen OyUenhal als auteur, Reitter en Sctiitsky: Germar. 



