LXXII. Chrysomelidae. - Timarcha. Chrysomela. 435 



niem met a. *rugosa Dfts., welke niet uit Nederland bekend is. Deze soort is vooral zeer verbreid 

 en niet zeldzaam in de provinciën Gelderland en Limburg. Exemplaren bij den Haag en Leiden 

 gevangen zijn ongetwijfeld ingevoerd ^). De soort wordt ook van Polygonum avicu- 

 1 a r e L. vermeld. 



Chrysomela') oricalcia Miill. (austriaca Oliv., bulgarensis Schrank) (C.N.II.430.14.9.). Reuter 

 schrijft: oricliaicca Müll. (bulgarensis Schrank, ambulans Fald.), Bedel: bulgarnensis Schrnk. (oli- 

 vacea Schall., lamina F., laevicoUis Oliv., orichalcia Weise, nee Muller). Weise (1916) noemt de 

 soort: oricalcia Müll. (ambulans Fald., austriaca Oliv., bulgarensis Schrnk., bulgarnensis 

 Bedel, incrassata IVIrsh., lamina Matzek, olivacea Schall., orichalcea Gmel.). Bij a. *hicolor Gabriel 

 zijn kop en halsschild zwart, overigens het lichaam bronskleurig. Alle opgaven, in verschillende 

 catalogi, onder den naam van Chr. lamina F. doelen op het type. De a. *lamina F. (l.c), 

 zoo ook de andere ab. c, zijn niet uit ons land bekend. Volgens XZeine op Populus nigra 

 L., wat wel niet juist zal zijn. 



C. rufoaenea Suffr. In Nassau en in den Elzas, ook in de Rijnprov. in aanspoelsel van de 

 Moesel en in Westfalen; overigens in Zuid-Oostelijk Europa. Deze soort is na verwant aan ori- 

 calcia Müll. ; het halsschild is eveneens glad, langs de zijden, over de geheele lengte, met eene 

 bultig verhevene strook, welke door eene diep gegroefde lijn, die in den voorrand overgaat, van de 

 schijf scherp afgescheiden is. Beide soorten onderscheiden zich aldus. 



Zijrand van het halsschild afgerond, de basis zeer fijn gerand. Dekschilden met 

 eenigszins ingegravene stippelrijen, de rijen dicht bestippeld. Lichaam smaller, meer 

 langwerpig, roodbruin met sterken bronsglans, zelden bruin, met levendig blauwach- 



tigen glans (a. */a^facwsa Weise). Lengte 05—7 mm rufoaenea Suffr. 



Zijrand van het halsschild nagenoeg recht, dit naar voren kegelvormig versmald. Dek- 

 schilden met krachtige, naar het uiteinde gedeeltelijk afgekorte, stippelrijen. Zie verder 

 de beschrijving, C.N.II.l.c oricalcia Müll. 



€. staphylea L. (cuprea de Geer, rubrocuprea Fourcr.) (C.N.II.431.14.2). Opvallend groote 

 exemplaren zijn: a. subjerruginea Suffr. {lepida Steph.). Deze soort leeft op L a b i a t e n (M e n- 

 thoideeën, groep der M e 1 i s s i n e e ë n) ^). 



C. gypsophilae Kust. (sanguinolenta var. Seidl.) (C.N.II.431). Bij a. *Gaubili Luc. {late- 

 cincta Demaison, rufomarqinata Suffr.) is de roode zijrand der dekschilden zeer breed en reikt tot 

 aan het midden ervan. Volgens E. Abeille op L i n a r i a s t r i a t a D. C. ; volgens Dr. Chobavi 

 op Linaria spuria Mill, ; volgens du Buysson ^)op Caryophyllaceeën. 



€. sanguinolenta L. (rubromarginata de Geer, ? sanguinea Brullé) (C.N.II.43L14.5) leeft op 

 matig vochtige plaatsen, in gras. Volgens Kleine zouden alle rood gerande Chrysomela- 

 soorten van G a 1 i u m leven. Volgens Haars zou de soort meermalen aan grassen vretend ge- 

 vonden zijn, maar alleen als kever. Onzeker is het dat zij op Compositen zou waargenomen 

 zijn. Netolitzky meent dat zij ook op Labiaten leeft. 



C. purpurascens Germ. (crassimargo Dfts., Dahli Matzek) (C.N.II.432). Vermoedelijk is 

 dit de, ten onrechte als C. h e m i s p h a e r i c a Germ. uit België (in : Ann. Soc. Ent. Belg. II 

 p. XIX) opgegevene, soort, welke in de Alpen thuis behoort. Evenzoo wellicht de als C. m e n- 

 thae Dfts. (= ruf a Dfts.) uit Crefeld en Düsseldorf opgegevene soort. Behalve het exemplaar 

 uit Laverval, dat ik zag, werd zij nog in België bij Houffalize gevangen. De a. *avia Weise is 

 nagenoeg zwart. 



C. r u f a Dfts. {^ Dahli Suffr., opulenta Suffr., metallica Kust., squalida Suffr., menthae Dfts., 

 pachysoma Hubenth.). In Nassau en bij Hildesheim (Hannover); zij zou ook bij Crefeld en Düs- 

 seldorf gevonden zijn. Deze soort herimiert zeer aan C. purpurascens Germ. doch ver- 



') Op regel 2 van de beschrijving dezer soort staat: „dubbel zoo lang als breed"; lees: ..dubbel zoo 

 breed als lang". 



Op regel 7 van de beschrijving staat: ab. c. rugosa Dfts.; lees: ab. s. rugosa Dfts. 



Zie: T)v. G. Seidlitz: Timarcha coriaria Laich., in: Wien. Ent. Zeit. 25, 277 — 280; 1906. 



^) Zie: R. Kleine: Die Gattung Chrysomela und ihre Standpüanzen, in: Entom. Blatter 11 

 Jahrg. 1915. 



') Eene opgave dat C. R o s s i a Illig. in de Rijnprov. (Düsseldorf, Eberfeld) zou gevangen zijn is zeer 

 twijfelachtig. Reitter noemt West-Duitschland, Beijeren, Thüringen, terwijl Weise noemt: Alpen van Oos- 

 tenrijk, vooral in Zuid-Tirol, Triest, Italië, Dalmatië, Hongarije. 



Ook C. femoralis Oliv. uit België opgegeven (Cat. Mathieu), berust op verkeerde determinatie. 

 Deze soort is in Zuid-Frankrijk, Italië en Sicilië inheemsch. 



^) Zie: H. du Buysson (Tableau dichotomique du sousgenre Stichoptera Motsch. (Chryso- 

 mela), in: AlisceU. Ent. II, 31; 1903). 



