LXXII. Chrysomelidae. - Phaedon. 441- 



weerszijden achter elk der oogen, zich plotseling versmalt. Prosternum over het 



midden duidelijk gekield P a r a p h a e d on Sharp. 



De metasternale randlijn ver naar achteren verlengd en naar buiten gebogen, den 

 episternalen naad dichter nabij den achterrand dan nabij den voorrand ontmoetende. 

 Zonder uitholling ter opneming van de middeldijen. Halsschild van eene gewone fijne 

 randlijn voorzien (zie hierboven). Prosternum niet gekield of over het midden niet 

 duidelijk gekield Phacdon Latr. 



P. coclilcariae F. (egenus Gyll., erucae Panz.,omissusSahlb.,galeopsisLetzn., ?gramicusRedt.) 

 (C.N.II.444.19.2). Eene in vorm, kleur en bestippeling zeer veranderlijke soort; ovaal of iets lang- 

 werpig-eirond. De onderzijde zwartachtig-ertskleurig; de bovenzijde glanzig, donkerblauw, zeld- 

 zamer (a. nefjlectus Sahlb., auralus Motsch.) metallisch donker groen tot levendig groen of eenigs- 

 zins geelkoperkleurig, bij a. n i g r o a e n e u s Delahon donker bronskleurig (bij Tiel), ook wel 

 donker tot licht violet; bij uitzondering nagenoeg zwart (a. h e d c r a e Sulïr., B. 108), bij Druten 

 (Geld.) in aanspoelsel van de Waal. Sprieten \Tij dun, zwart, de eerste twee leedjes 

 geheel of alleen op de onderzijde, ten minste aan den top licht 

 rood of roodbruinachtig, de voorlaatste 4 leedjes ternauwernood of 

 slechts weinig breeder dan lang. Clypeus door eene gebogene dwarsgroef begrensd, 

 welke in den regel in het midden volkomen onderbroken is, zoodat al- 

 leen de beide verdiepte z ij stukken overblijven. Halsschild naar voren 

 sterk versmald, in den regel verspreid en fijn, soms wat minder fijn, naar de zijden toe krachtiger 

 en dichter bestippeld, de stippels rond; daartusschen met eene duidelijke uiterst fijne, meer of 

 minder dichte grondbestippeling ; ook kan de fijne grondbestippeling nagenoeg achterwege blijven 

 en de gewone bestippeling uiterst fijn en zeer verspreid zijn (bij Tiel), of wel komt het voor dat de 

 gewone bestippeling zoo uiterst fijn, verspreid en onduidelijk is, dat zij alleen onder het microskoop 

 gezien van de eveneens fijnere, verspreide grondbestippeling is te onderkennen, daardoor schijnt 

 het halsschild, vooral over de schijf, zonder sterke vergrooting gezien, bijna glad te zijn; ik noemde 

 deze s II b I a e V i s nov. ab. (B. 95) (bij Veenendaal). Dekschilden met fijne tot viij krachtige, 

 meer of minder verdiepte, stippelrijen, waarin de stippels dicht op een staan; deze hangen voor het 

 uiteinde met elkaar samen; de 5e en 6e stippelrij zijn aan de basis slechts iets verdiept, waardoor de 

 schouderbuil zwak of onduidelijk aangeduid is; de tusschemuimten zijn vlak, ook van achteren 

 eenigszins ongelijkmatig, meer of minder fijn en dicht bestippeld, gewoonlijk met daartusschen ge- 

 mengde, iets grootere, duidelijker stippels, doch blijven deze altijd opvallend fijner dan de stippels 

 der langsrijen; de 9e rij doet zich voor als eene rij wijd uiteen staande stippels, die in den regel groo- 

 ter en dieper zijn dan die der overige stippelrijen. Metasternum en achterlijf verspreid en tamelijk 

 fijn bestippeld, tusschen de bestippeling glad, glanzig, niet gechagrineerd ; de achterrand van het 

 anale sterniet, hetzij alleen aan weerszijden of geheel doorloopend smal en uitvloeiend geelroodach- 

 tig gezoomd, doch ook wel geheel zw^art. Bij een exemplaar, bij Loosduinen in December, achter 

 schors (van uit Winterswijk ingevoerde dennen), gevangen, zijn kop en halsschild ongewoon grof en 

 ongelijkmatig dicht bestippeld, waarbij over het midden eene smalle onbestippelde langsstrook 

 overblijft, waar alleen de zeer duidelijke, dichte grondbestippeling zichtbaar is. Ook zijn de stippel- 

 rijen op de dekschilden ongewoon schei'p aangeduid en dieper ingedrukt, de zeer dicht op een 

 staande grovere stippels ervan diep en scherp ingestoken, waardoor men, bij oppervlakkige be- 

 schouwing, allicht van stippellijnen zou spreken, de tusschenruimten langs de zijden en naar het 

 uiteinde schijnen iets gewelfd te zijn. De vorm komt overeen met de smalste exemplaren van 

 het type. Deze maakt den indruk eene zelfstandige soort te zijn, wat intusschen bij de groote ver- 

 anderlijkheid van P. cochleariae te gewaagd zou zijn om aan te nemen. Ik noemde deze 

 fortiterpunctatus nov. ab. (B.95). In bestippeling komt zij voor een deel met de mij onbe- 

 kende, niet in ons gebied voorkomende, P. g r a m (m) i c us Duftschm. overeen. IFeise ( Naturg. 

 Ins. Deutschl. 1893, blz. 544) zegt van deze soort o. a. dat het halsschild : „bed entend krafti- 

 ger punktirt, weshalb auch die unpunktirte Mittellinie deutli- 

 cher sichtbar wird, die Fld. haben in den Punktstreifen (reihen !) 

 starkere und tiefere, ein wenig weitlaufiger gestellte Punkte, welche mehr hervortreten 

 als die streifen ; die Zwischenraume sind feiner punktirt, ihr Grund ist nicht aussert fein punktulirt, 

 sondern mehr quer nadelrissig." De laatste, niet gespatiëerde zinsneden komen niet overeen 

 met ons exemplaar; e v e n m i n dat het lichaam (als bij P. gram (m) i c u s) „sehr breit eiförmig, 

 f ast halbkreisförmig, durchschnittlich grösser, etwas gewölbter und viel gedrmigener" is, en als P. 

 laevigatus, „ganz ahnlich i) gefarbt, das Halssch. jedoch kürzer, nicht so genau mit den 



') P. laevigatus Dfts, (galeopsis Seidl., «gramicus Redt., sabulicola Suftr.) (C.N. II. 444) is de 

 kleinste soort van het genus: in het Ruhr- en Wesergebied van Duitschland. zwart ertsgroen. of zwart, 

 met hronsglans, de delischilden gewoonlijk zwart koperkleurig. De kleur der dekschilden of de geheele 

 oppervlakte gaat bij toeneming van blaiiw in een koperroodachtig, donker violet of korenbloemenblauw 

 of in een zuiver zwartviolet over (a. *violaceus Weise). In den Caucasus komen geheel groene of bruin- 

 achtig -messinggele exemplaren voor, met weinig zichtbare stippelrijen op de dekschilden (var. 

 'caucasicus Reitt.). 



