LXXII. Chrysomelidae. - Chaetocnejl\. 455 



€. concinna Mrsh. (dentipes Koch) ^) (C.N.II.468.37.1). Het geheele jaar door, vooral in voor- 

 en najaar, in vochtige weilanden, langs slooten, oevers van vijvers enz., op P o 1 y g o n u m, 

 vooral op P. lapathifolium L. ; ook op meer droge plaatsen, als randen van wegen, 

 stoppelvelden enz. op Polygonum aviculare L. en Ru me x-soorten. 



C. t i b i a 1 i s Illig. (pumila Allard). Vooral op beetwortel (Bèta vulgaris L.); ook op 

 C h e n o p o d i u m -soorten. Deze soort schijnt in Zuid-Duitschland voor te komen, overigens in 

 Zuid-Europa tot in Oostem-ijk; volgens Bedel in Noord-Frankrijk (Dept. de la Seine). Eene opgave 

 uit Lübeck is onwaarschijnlijk. 



Zij gelijkt zeer op concinna Mrsh., doch is iets kleiner, doffer; met meer regelmatigen om- 

 trek, aangezien, tusschen de basis van het halsschild en die der dekschilden, geen inspringende 

 hoeken, zooals bij concinna, bemerkbaar zijn; met talrijker (8—10), veelal in eene dwarsrij 

 geplaatste, voorlïoofdstippels ; met duidelijker gechagrineerd, dichter bestippeld halsschild en fijn 

 dwarsrimpelige tusschenruimten op de dekschilden. Halsschild zonder eenige aanduiding van 

 basaalstreepjes en zonder de ki-achtige, naar het midden geheel uitgewischte, verdiepte stippelrij 

 tegen den basaalrand aan. Lengte H— 2 mm. 



C. compressa Letzn. (tarda Foudr.) (C.N.II.469). Volgens Heikertinger is het niet waar- 

 schijnlijk dat deze soort op Carduus nutans L. leeft. Bij a. *aeneicollis Fleisch. zijn de 

 dekschilden zwartblauw, kop en halsschild kopergroen gekleurd. Volgens Heikertinger is het eene 

 soort uit het vlakke land, volgens anderen levende in hoog gelegen, opengekapt boschterretn. 



C. confusa Bohem. (C.N.II.469. en B.98). Sedert bij Sittard, Juli, gevangen. In België bij 

 Chambles en Rosières, in aantal op een weiland op veengrond. Op deze soort gelijkt veelal C. 

 a r i d a Foudr., maar deze is steeds veel kleiner, meer bronzig-bruin, met zwakker aangeduide 

 schouderbuil. Volgens Bedel op een J u n c u s-soort. Vroeger (1877) was deze soort (als = arida 

 Foudi.) verkeerdelijk opgegeven, later gesplitst en toen uit de lijst geschrapt. 



C. !tlanncrheimi Gyll. (C.N.II.469.37.3) leeft, volgens Bedel, op eene grassoort. 



C. subcoerulea Kutsch. (punctatula Rey) (C.N.II.470.37.4) werd nog bij Bergen-op- 

 Zoom, Juli; Halsteren, Sept. en Tiel, Dec, in aanspoelsel van de Waal gevangen. In België bij 

 Nassogne en Masbourg, in aantal, in vochtige weilanden. 



Van de eenigszins daarop gelijkende C. Sahlbergi Gyll., onderscheiden door het glanzige, 

 fijn bestippelde halsschild en de slankere gedaante. 



C. aridula Gylh. (C.N.II.470.37.5). Volgens Heikertinger zoowel op vochtige als op droge gras- 

 plaatsen, vooral tegen den herfst; zij leeft op grassen. De larve is door Lesne in de stengelbasis 

 van haver gevonden. 



C. arida Foudr. (C.N.II.470.37.6). Op vochtige weilanden, op moerasgrond. Volgens Bedel op 

 een Care x- of Juncu s-soort. 



C. hortensis Fourcr. (aridella Payk.) (C.N.II.470.37.7) moet heeten: aridella Payk. (hortensis 

 Weise, non Geoffr., Fourcr.). De vorm scabricollis Allard is niet door Heikertinger maar door 

 Bedel als synoniem vermeld. Met concinna de meest algemeene soort van het genus. 



C. a e r o s a Letzn. (punctatissima Graëlls). Waarschijnlijk in geheel Duitschland, ook in 

 Frankrijk. Zij zou op Heleocharis ovata Roth '") leven. Deze soort is het naast verwant 

 aan aridella Payk. en aldus onderscheiden : 



Dekschilden in de schouders weinig verbreed, slechts matig glanzig ; de, over 't alge- 

 meen tameüjk regelmatige, stippellijnen ojj het midden van de rugzijde altijd meer of 

 minder verward. Voor- en middeldijen roodbruin, met geringen bronsglans; schenen, 

 tarsen en wortelhelft der sprieten roodgeel, zelden donkerder. Lengte 1|— 2/ö i^i^- • • 



aridella Payk. 



') Zie: Frans Heikertinger: Über das Auftreten abnormer, symmetrisch angeordneter Grübchen auf 

 dem. Hassclülde von Kafern (in: Wien. Ent. Zeits. 1915); waarin o,a. over een ê van Chaetocne- 

 ma concinna Mrsh. met een abnormaal mediaan voorlioofdsgroefje en twee abnormale, symme- 

 trisch geplaatste halsschildgroefjes gesproken wordt. Wat de beteekenis is, vermoedt hij dat wellicht bij 

 anatomisch onderzoek blijkt dat er eenig verband is tusschen deze groefjes en den inwendigen bouw 

 van het halsschild; wellicht dvudt het in vele gevallen op aanhechtingsplaatsen van spieren, die eenigen 

 invloed uitoefenen op het tegument, wat met de bestaande symmetrie der groefjes overeenstemt. Het 

 onderzoek hiervan kan wellicht ook de beteekenis van de langs- en dwarsgroeven op het halsschUd 

 bij vele Halticiden ophelderen. 



*) Volgens Heukels komen 4 Heleochari s-soorten in Nederland voor, maar niet ovata Roth, 

 welke laatste in Duitschland hier en daar langs staande wateren wordt gevonden. 



