462 LXXII. Chrysomelidae. - Haltica. 



scheiden. Lichaam meestal sterk glanzig metaalgi-oen, zelden blauw (a. azurescens 

 Wse. ) ; met uitzondering van de langsplooi op de dekschilden zeer op querce- 

 t o r u m gelijkende. Voorhoeken van het halsschild slechts weinig verdikt, niet lob- 

 vormig uitstekende, de haarstip dicht bij den top geplaatst. De penis bij het ^ is van 

 die bij alle vorige soorten onderscheiden, door dat de middelstreep op de onderzijde 

 breed en gelijkmatig opwaarts gewelfd is. en doordat de, door eene zwakke langs- 

 groef gescheidene, weinig ont^vikkelde, zijstrepen veel dieper liggen dan deze; de zij - 

 strepen zijn zeer zwak gegroefd en bezitten geen langsgroef in het topeinde, welke bij 

 de hier vooraf besproken soorten steeds voorhanden is. De gladde middelstreep is in 

 het topgedeelte onmerkbaar vernauwd en vertoont nabij den top een of drie kleine 



langsgroef jes. Lengte 85— 5 mm brevicollis Foudras. 



Hierbij nog eene soort met den habitus van o 1 e r a c e a. Blauwachtig-metallisch 

 groen. Voorhoofsbuilen driehoekig. Voorhoeken van het halsschild weinig verdikt, de 

 dwarsgi'oef voor de basis oppervlakkig aangeduid. Dekschilden sterk bestippeld. 

 Deze soort kan alleen door den vorm van den penis met zekerheid gedetermineerd 

 worden. De penis gelijkt (volgens Weise) op die van 1 y t h r i, met parallele zijden, 

 glad, van voren afgerond-afgeknot en in eene kleine spits uitgetrokken, op de boven- 

 zijde nagenoeg over de geheele lengte groefachtig verdiept; de middelstreep op de 

 onderzijde slechts voor het midden, derhalve in de tophelft, aan weerszijden door eene 

 zwak naar bimien gebogene lijst begrensd, waarnaast delangsgi'oef der zijstrepen ligt; 

 deze is glad, hoogstensmeteenige zeer onduidelijke kerf jes aan den uitersten rand der 

 langsgroef. Lengte 4^—5 mm t'ruticola Weise. 



7 Dekscliilden met krachtige, weinig dichte bestippeling, daartusschen fijner bestippeld. 

 Iets grootere vormen; op den naad, voor het uiteinde, meestal met een gi'oef je . . 8 

 Dekschilden fijn tot zeer onduidelijk bestippeld. De kleinste soort van het genus, kleiner 

 dan o 1 e r a c e a, met veel fijnere bestippeling der dekschilden; en zonder^) groet- 

 je op het uiteinde van den naad. Groenachtig blauw, de weinig beteekenende a. mon- 

 tana Foudr. blauw. De penis bij het ^ is in het topgedeelte eenigszins verbreed, afgerond 

 en van eene ternauwernood aangeduide spits voorzien; op de onderzijde zijn de middel- 

 en zijstrepen zeer onduidelijk, slechts in het laatste vierde gedeelte met eene 

 groote, vlakke, lepelvorraige groef. Lengte 2|— 3| mm ? pusilla Dufts. 



8 Voorhoofdsbuilen vlak, op de bovenzijde veelal, slechts door onregelmatige stippels, 

 slecht begrensd. Bovenzijde fijn gechagrineerd ; voorhoeken van het halsschild, bij de 

 haarstip, hoekig, daarvoor schuin afgeknot, weinig verdikt. Voor het uiteinde op den 

 naad met een d u i d e 1 ij k groefje -). Tamelijk slank gebouwd, overigens zeer ver- 

 anderlijk in grootte, vorm en kleur; meestal blauwgroen, de a. nobilis Weise geelkoper- 

 kleurig, de a. Ingubris Wse. blauw. De penis bij het ^ van die bij alle andere soorten 

 onderscheiden, door een volkomen afgeronden top, zonder eenig spoor van eene spits 

 in het midden; onderzijde met eene diepe middelstreep, die tusschen twee hooge langs- 

 kielen gelegen is, in het middelste gedeelte tamelijk smal en parallelzijdig is en zich 

 in het topgedeelte tot eene lepelvormige groef verbreedt; de zijstrepen zijn lang, gi'oef- 



achtig verdiept. Lengte 3—4 mm oleracea L. 



Hieraan verwant is nog de navolgende, krachtiger bestippelde, soort, welke zonder 

 onderzoek van den penis bij het (J zeker tot oleracea zou gebracht worden. De 

 penis is naar den top afgerond, de spits in het midden geleidelijk versmald. De diepe 

 middelstreep op de onderzijde, als bij oleracea, door hooge, tot aan den top door- 

 loopende, langskielen begrensd; zij is echter breeder, daardoor meer van parallele zijden 

 voorzien en naar het uiteinde minder verbreed, niet lepelvormig. . . . palustris Weise. 



') In de tabel bij Weise (1. c. 832) staat voor H. p a 1 ii s t r i s Wse. en pusilla Dfts. : „FId. in 

 der TJegel o h n e Griibe vor der spitze" in de nadere beschrijving (1. c. 84-t en 848) wordt er niet meer op 

 gewezen. Bij H eikertin ger (1. c. 172) wordt bü H. pusilla Dfts. gezegd: „der grübchenförmi- 

 ge Eindruck vor dem Nahtende f e li 1 e n d". Bij Heikertinger wordt voor H. palustris Wse., 

 evenmin als bij Weise, van dit groetje gesprolien, wel bij de zeer naverwante, in zuidelijker streken voor- 

 komende, n. c a r d u o r u m Guér., waar hij zegt: „das Grübchen ani Nalitende w eniger deut- 

 1 i c h" dan bij oleracea. Voor de genoemde soorten (oleracea, carduorum en palus- 

 tris), bij elkaar genomen (l.c. 171, bij 7", heet het: „die Naht vor der Spitze meist mit einem 

 Grübchen". 



De vraag blijft dus: komen ook uitzonderingen voor by de genoemde drie soorten en zijn wel icht ook 

 exemplaren van pusilla bekend, waar het groefje aanwezig is; zoo niet dan ontbreekt deze laatste 

 soort In Nederland en zouden de vermelde exemplaren tot oleracea behooren. Bedel vc meldt dat 

 alle „p u s i 1 1 a" uit het Parijzer bekken opgegeven tot oleracea behooren en dat do ware 

 pusilla een bergvorm is. 



') Weise zegt in zijn tabel (1. e. blz. 832): „Naht vor der Spitze g^rubenformig vertieft" en in de nadere 

 beschrijving dezer soort (1. c. blz. 846): „of t mit einem Kindruckc anf der Naht vor der spi' zo", waaruit 

 volgt dat ook exemplaren zouden voorkomen, waar dit groefje ontbreekt. Jleikcrtinficr (1. c. 171) zegt be- 

 slist: „Grübchen vor dem Nahtende deutlich", wat mij voorkomt ook altijd het geval te zijn. 



