LXXII. , Chkysomélidae. - Phyllotreta. Aphthona. 465 



Het eerste sprietlid bovenop en het uiteinde van het 3e zwartachtig. Dekschilden iets 

 langer-eirond, aan de zijden minder afgerond, ook minder gewelfd; evenals kop en hals- 

 schild sterker bestippeld, met een nagenoeg lancetvormigen naadzoom, de gele langs- 

 band zet zich, achter de schonderbuil, tot bijna tegen den zijrand voort. Algemeen, 

 vooral 's winters in aanspoelsel der rivieren dilatata Thoms. 



P. ochripes Curtis (excisa Redtb.) (C.N.II.484.41.2). Bij &.*hurdigalense Pic is de zwarte randzoom 

 der dekschilden gereduceerd en verloopt met nagenoeg parallele zijden. In aanspoelsel van de Maas, 

 bij Steyl nabij Tegelcn (Limburg), en ook in België (Weerde) werden exemplaren met donkere sprie- 

 ten en pooten gevangen (B.90). Bij Vollenhoven (Overijssel) werd eene, tot nog toe onbekende, 

 kleur-aberratie gevangen, bij welke de dekschilden totaal zwart zijn; bij goede verlichting is op het 

 uiteinde der dekschilden nog de schijn van een geel vlekje te zien, het eenige overblijfsel van de gele 

 banden ; slechts de eerste drie sprietleedjes zijn bij dit $ roestrood ; ik noemde deze : Kerkhoveni 

 nov. ab., naar den ontdekker, de heer A. O. Kerkhoven (B.109). Heikertinger vond deze soort ook 

 op S i s y m b r i u m a 1 1 i a r i a Scop. ; vooral in Mei. 



P. Dodicornis ]\Irsh. (antennata Koch) (C.N.II.485.41.16). In hoofdzaak op Reseda lutea 

 L., vooral in Mei, het meest in Zuid-Limburg gevangen, o.a. langs spoorwegdij ken. 



P. consobrina Curtis (melaena 111., pars, Foudras, AUard ; dispar Newm.)(C.N.II.485.41.14)isnog 

 bij Amsterdam (Zeeburg), Scheveningen, Apeldoorn, Nijkerk, Velp, Middelburg, Burgst bij Breda, 

 Sept. en op vele plaatsen in Limburg gevangen. Volgens Bedel op gecultiveerde C r u c i f e r e n, 

 als knolraap, kool. 



P. diademata Froudr. (C.N.II.485.41.13). Op vochtige plaatsen, o.a. op moerassig oeverland. 

 Door Heikertinger op N a t u r t i u m (R o r i p a) s i 1 v e s t r e R. Br. en Neslea pani- 

 c u 1 a t a Desv. ^) gevangen '-). 



P. aerea All. (pmictulata Foudr., nee Mi-sh., ?cruciferae Goeze, ?nigro-aenea IVIrsh.) (C.N.II. 

 486.4L11), is nog bij Kralingen en op vele plaatsen in Gelderland en Limbui-g gevangen. Vol- 

 gens Bedel in velden en moestuinen, op B r a s s i c a -soorten en andere Cruciferen. 



P. cruciferae Goeze (colorea Foudr., poeciloceras Com.). (C.N.II.486.4L10). Heikertinger noerat 

 niet obscurella 111. als synoniem. Bedel noemt deze soort: poeciloceras Comolli (colorea 

 Foudr., cruciferae Weise, non Goeze, ?obscurella Illig., non Foudras). Zeer algemeen en schadelijk 

 aan wildgroeiende en gekweekte Cruciferen; vooral in voor- en najaar. Bij Amsterdam werd 

 een exemplaar gevangen met totaal zwarte sprieten. 



P. atra F. (aterrima Schrank, punctulata Hrsh., melaena Illig. pars) (C.N.II.486.41.9). Met n i- 

 g r i p e s en u n d u 1 a t a wel de meest algemeene schadelijke soort; \Teet aan allerlei Cru- 

 ciferen, vooral in voor- en najaar, op droge terreinen, in moestuinen enz. Volgens Bedel vooral 

 op Diplotaxis tenuifolia D. C. 



Aphthona Chevr. (C.N.II.486.42).^) Dit genus is vooral vertegenwoordigd op de giftige E u p h o r- 

 b i a c e e ë n, enkelen op Iris, Geranium, L y t h r u m, Helianthemum e.a. De 

 larve van A. cyparissiae leeft, volgens Buddeberg, in den grond aan den wortel der voed- 

 selplanten en overwintert daar, die van n o n s t r i a t a in den wortel van de voedselplant. 



Aphthona lutescens Gyll. (C.N.II.487.42.1). Ofschoon deze soort op L y t h r u m s a 1 i c a r i a 



L. leeft, was zij bij Aalsmeer, Mei, schadelijk door het af vreten van de jonge oculaties van rozen; 

 van reeds oudere planten werden de bladen afgevreten. Bedel vond ze in Augustus, in groot aantal, 

 op alleen staande planten van S p i r a e a u 1 m a r i a L. De meeste exemplaren waren zoozeer 

 immatuur, dat zij zich zeker niet verplaatst hebben kunnen en hoogst waarschijnlijk zich uit die 

 plant ontwikkeld hebben; bij meerdere waarnemmgen bleek dat dit de voedselplant is, niet 

 L y t h r u m. Heikertinger daarentegen vond de soort op L y t h r u m, maar nimmer op S p i- 

 raea ui m aria L. ; ook deed hij met succes vraatproeven met eerstgenoemde plant. Zij werd 

 nog bovendien bij Zeist, Zeeburg, Haarlem, Ommen, Denekamp, Oldenzaal, den Bosch, Sittard, 

 Mook en op vele plaatsen in Gelderland gevangen. 



') In Nederland is deze plant aangevoerd. 



')Iberis amara L., waarop Phyllotreta crassicornis Allard (gallica Ch. Bris.) 

 (C.N. II. 486. 41. 12) zou leven, is in Nederland als sierplant gekweekt en soms verwilderd. 



") Zie Frans Heikertinger, Die Nalirungspflanzen der Kafergattung Aphthona Chevr. und die na- 

 türlichen Pflanzenschutzmittel gegen Tierfrasz; in: Zeitsch. f. wissenschafl. Insektenbiologie, Bd. XII 

 1916, p. 64. 



30 



