LXXVII. SCOLYTIDAE. - PiTYOGENES. IPS. 645 



3 Zij rand van liet af hellende uiteinde der dekschilden, bij het ^, onder den haaktand, met 

 meerdere kleine haardragende korreltjes, maar zonder duidelijken kegeltand ; het laatste 

 korrelachtige uitsteeksel is dicht bij den naadhoek gelegen en bevindt zich in het begin 

 van het laatste vierde gedeelte van den zij rand, gerekend van af den haaktand tot 

 aan den naadhoek. Het kleine naadtandje naast den naad, voor het af hellende uiteinde, 

 is klein en dicht bij den haaktand geplaatst en ontbreekt veelal geheel. Lengte 2— 2 f 



mm bidcntatus Hrbst. 



Zijrand van het afbellende uiteinde der dekschilden, bij het (^, in het begin van het laat- 

 ste derde gedeelte, tusschen den haaktand en den naadhoek, met een krachtigen ke- 

 geltand; haardragende, zeer zwakke korreltjes zijn daartusschen veelal voorhanden. 

 Het kleine naadtandje der dekschilden, vóór aan den afhellenden top, is van den bo- 

 vensten haaktand iets verder verwijderd dan bij b i d e n t a t u s of ontbreekt. 

 Lengte If— 2^ mm quadridens Hartig. 



Het genus Toiniciis Latreille (Ips de Geer, Cat. Col. Europ. etc. v. Heyd., Reitt., Weise; Bostry- 

 chus F.) ^) (C.N.n.759) heet bij Hagedorn en ook in ReiUer's Fauna Germ. V: IpsdeGeer(Tomicus 

 Latr., Bostrychus F., non L.). Reuter verdeelt dit genus in tweee subgenera: 



Het afbellende uiteinde der dekschilden schuin afgesneden, in beide seksen nagenoeg 

 gelijk gevormd; de gebogen tojirand eenigszins horizontaal afgeplat, gaafrandig, niet 

 gekerfd, maar van binnen gerand. De eerste tusschenruimte langs den naad, vóór den af- 

 hellenden top, met eene rij kleine korreltjes. De naden van den sprietknop gebogen. De 

 sooiten: sexdeutatus Boerner, t y p o g r a p h us L., a m i t i n u s Eichh. en a o u- 



m i n a t u s Gyll (I p s s. str.). 



Het afbellende uiteinde der dekschilden nagenoeg loodi'echt afvallend; meestal bij 

 beide seksen, in den aard der tandjes, verschillend; de gebogen toprand niet afge- 

 plat, zeer fijn gekerfd, van binnen ongerand. De eerste tusschenruimte langs den naad, 

 vóór den afhellenden top, zonder rij korreltjes. De naden van den sprietknop recht 

 De soorten: proximus Eichh., laricis F., siituralis Gyll. en 1 o n g i c o 1 1 i s Gyll. . . 



(Neotomicus Fuchs) (O r t h o t o m i c u s Ferrari). 



Ips sexdcntatus Boerner (stenographus Dfts.) (C.N.II. 760.15.1). Achter dikke dennenschors. 

 Zelden op Picea excelsa Lmk. et DC. en o r i e n t a 1 i s Link -). Deze soort werd ook 

 in groot aantal bij Loosduinen gevangen, met p r o x i m u s, laricis en s u t u r a 1 i s, in 

 dennenstammen, welke van Winterswijk waren aangevoerd. 



I. t y p o g r a p h u s L. (C.N.IL762 en B.113). Volgens Reuter eveneens zelden op Picea 

 excelsa Lmk. et DC. en orientalis Link. Ofschoon van deze soort nog nergens in Nederland 

 eene bepaalde standplaats aan mij bekend is, bezit ik toch een beschadigd, onuitgekleurd exem- 

 plaar, met de etiquette: Eindhoven, 15-8-15; ik vermoed dat dit, evenals zulks met de soorten: T. 

 a c u m i n a t u s Gylh., c u r v i d e n s Germ. en P i t y o g e n e s c h a 1 c o g r a p h u s L. 

 het geval was, uit een ingevoerden heipaal verkregen is. Alles wat ik vroeger onder dien naam zag, 

 was fout gedetermineerd '). 



l. a m i t i n u s Eichh. (C.N.II.762). Ook deze soort werd vroeger, ten onrechte, uit Nederland 

 opgegeven. 



I. proxiiniis Eichh. (omissus Eichh.) (C.N.II. 763. 15.2). Deze soort ontwikkelt zich achter dunne 

 schors van dennen, veelal in de nabijheid van laricis en s u t u r a 1 i s. Zij zwermt laat. 

 Vroeger (1870 — 1878) werden exemplaren van deze soort veelvuldig voor P. curvidens ge- 

 houden, wat op verkeerde determinatie berustte. Ik zag deze soort nog uit Warnsveld, Brummen, 

 Denekamp, Breda, Baarn, Hilversum, Beerschoten en Loosduinen (uit aangevoerde dennen- 

 stammen.) 



I. laricis F. (micrographus de Geer) (C.N.II. 764. 15.3). Vooral is het deze soort welke, met enkele 

 andere soorten, overal veelvuldig wordt waargenomen, ten gevolge van het transport van dennen- 

 stammen, welke voor allerlei soort paalwerk verwerkt worden; dergelijke vondsten duiden dus 

 niet altijd op eene bepaalde standplaats (zie ook l.c. 763 noot 1) *). 



') Zie: Dr. Gilb. Fuchs, Morpliologische Studiou über Borkenkafer, I. Die Gattungeu Ips de Geer 

 und Pityog'enes Bedel, Miincheu 1911. 



^) Als sierboom gekweekt. 



') O.a. gaf Snellen van VoUenhoven in 1843 deze soort op uit Rotterdam, doch noemt haar niet meer 

 in zijne „Lijst" van 1870. 



*) In C.N. II. 763, tabel, bij 8, tweede regel staat: „als de eerstgenoemden der beide dekschilden van el- 

 kaar"; lees: „laatstgenoemden enz.", daar bedoeld worden de beide eerste basaaltandjes. 



