(85) 
liehe Seiten eines Wesens und eines Ursprungs. Das Licht 
verhält sich zur Wärme, wie der Theil zum Ganzen” etc. 
Het gevoelen der mieuweren verschilt dus in het wezen 
der zaak niet van dat van pror. Alleen wordt bij gror die 
hypothese als zeer waarschijnlijk voorgesteld, terwijl de mees- 
ten tegenwoordig aan hare waarheid niet twijfelen. Wij heb- 
ben derhalve hier juist zulk eene veronderstelling als 
waarvan vroeger is gesproken, waarin men zoo ligt zonder 
nader onderzoek berust, en waarbij de waarschijnlijkheid 
niet zelden voor bewezene waarheid gehouden wordt. Met 
zulke veronderstellingen moet men zich in de meer inge- 
wikkelde gedeelten der- natuurkundige wetenschappen dik- 
wijls vergenoegen; maar in de algemeene natuurkunde mag 
men meer eischen. Men kan daar niet volstaan met het 
rangschikken van verschijnsels, als de natuurvoorwerpen, tot 
bepaalde klassen door middel van veronderstellingen : men 
moet ook naauwkeurig kunnen aanwijzen, dat alle verschijn- 
sels uit die veronderstelling als uit één beginsel kunnen 
worden afgeleid; dat de daarbij werkende oorzaak naar al- 
gemeene mechanische wetten werkt. Moeten licht en stralende 
warmte als identisch beschouwd worden, dan is het niet 
voldoende, daartoe algemeene voorstellingen bij te brengen : 
b. v. dat beide ’t best uit trillende bewegingen worden 
verklaard, dat men ze bijna altijd gezamenlijk waarneemt, 
dat, waar het eene vermindert of verdwijnt, het andere ook 
afneemt of niet meer merkbaar is, — ja dan is het niet ge- 
noeg, in vele verschijnsels groote overeenkomst te vinden; 
maar dan moet men voor beide dezelfde natuurwetten kun- 
nen aanwijzen, die aan.een wiskundig onderzoek kunnen 
onderworpen worden. Mijn oogmerk was het nu, om door 
een beknopt overzigt van de gronden, door de natuurkun- 
digen ter bevestiging dezer hypothese bijgebragt, aan te 
wijzen op welke hoogte de wetenschap in onzen tijd om- 
trent dit onderwerp staat, en te doen zien wat er aan de 
