(MI) 
maar daarenboven onregelmatig, namelijk slechts aan de eene 
zijde (umlateraal), en ten deele slechts onvolkomen ontwik- 
keld zijn. Im de meeste Orchideen namelijk komt slechts 
eene amthera aan de zijde tegenover het labellum, dat is 
aan den achterkant van het gynostemium, met de beide bin- 
nenste perigoniale bladeren. afwisselend en van twee zijde- 
lingsche, tegen. de genoemde bladeren overstaande, meestal 
naauwelijks zigtbare en zeer onvolkomene staminodiën, tot 
ontwikkeling. “Zeldzamer is het, dat aan het gynostemium 
twee volkomene zijdelingsche stamina of antheren voorko- 
men, met een tamelijk ontwikkeld staminodium uit den ach- 
terkant van het gynostemium, een toestand, dien men in 
Cypripedium aantreft. Dit heeft aanleiding gegeven tot de 
gevolgtrekking, dat in deze familie, even als in die der Jri- 
deen, drie stamina den grondtypus uitmaken. Maar het is 
blijkbaar, dat in de diandrische Orchideen. de zijdelingsche 
stamina niet tot denzelfden verticillus behooren als het sta- 
minodium aan, den achterkant van het gynostemium, dat 
hier volmaakt dezelfde plaats inneemt als de volkomen ont- 
wikkelde anthera in de overige Orchideen. Want indien dit 
het geval ware, zouden zij niet tegenover de binnenste pe- 
rigoniale bladeren staan, maar met deze «en het. labellum 
moeten afwisselen. De opgegevene plaatsing der stamina is 
dezelfde in MNeuwtedia, dat zich door drie volkomene sta- 
mina onderscheidt, waarvan. dat aan den achterkant tot den 
buitensten, de zijdelingsche. daarentegen tot den binnensten 
vertieillus, der stamina behooren. De vooronderstelde typus 
van drie stamina in, de bloem der Orchideen is dan ook 
daarom reeds niet aannemelijk, omdat: hij, zooals gezegd is, 
miet in verband te brengen is met de symmetrievan het peri- 
gonium. Dit bestaat uit zes bladeren (of veeleer insnijdingen) 
in twee met elkander afwisselende verticillen, in dier voege, 
dat van beide verticillen ‚de middelste onevene bladeren 
tegen elkander overstaan en het binnenste daarvan, of la- 
