(12) 
bellum, in den mog jongen bloemknop aan de zijde tegen 
den algemeenen bloemstengel geplaatst is, maar door ver- 
draaijing van het vruchtbeginsel of den bloemsteel dikwijls 
eene tegenovergestelde rigting aanneemt, Dit labellum nu 
heeft, gelijk ik reeds deed opmerken, niet alleen eene van 
de overige perigoniale bladeren meestal zeer afwijkende ge- 
daante, maar gaat dikwijls met het gynostemium zelf eene 
zeer innige verbindtenis aan. Hieruit mag men derhalve 
des te meer eene gedaanteverandering en zamensmelting 
van de stof der aangrenzende stamina met de binnenste 
oppervlakte van het labellam vooronderstellen, omdat juist 
aan die zijde van het gynostemium de verdere ontwikkeling 
van de verticillen der stamina als het ware is afgebroken. 
Ja, zelfs in het bovengenoemde geslacht Neuwiedia, met drie 
volkomene stamina, beschrijven deze echter slechts een hal- 
ven cirkel, die tegenover het labellum geopend is en zich 
aan die zijde doorgaans bij de meeste Orchideën uitgesne- 
den (excisum) vertoont. Volgens deze beschouwing zou dus 
aan het gynostemium, daar, waar deszelfs voorste uitgesne- 
dene zijde tegenover het labellum staat, een deel van de stof 
zijner stamina onttrokken en op de binnenzijde van het 
labellum overgebragt zijn: te weten van die drie stamina, 
welke hier aan het volledig getal der beide verticillen ont- 
breken, waarvan de middelste tot den binnensten verticillus, 
de zijdelingsche tot den buitensten behooren, en die zich 
aan de binnenzijde van het labellam gewoonlijk als ver- 
hoogde nerven, kammen, knobbels, klieren enz. vertoonen. 
Aldus zou men zich het regelmatige of symmetrieke plan 
van de bloem der Orchideen moeten voorstellen als zamen- 
gesteld uit vijf verticillen, elk uit drie deelen, welke met 
die van den naasten vertieillus afwisselen, bestaande, en 
waarvan twee verticillen tot het aan het vruchtbeginsel vastge- 
groeide perigonium, — de twee daarop volgende tot den 
staminadragenden toestel, —de centrale eindelijk tot de pis- 
