(168 ) 
NASCHRIFT VAN W. VROLIK. 
Even gelijk aan de eerste waarneming van den Moog- 
leeraar JAEGER veroorloof ik mij ook aan deze eenige woor- 
den toe te voegen. Bedrieg ik mij niet, dan behoort deze 
merkwaardige verdubbeling van het hoofd eens kalfs tot die 
heteradelphen, welke ik in mijne Verhandeling over dub- 
bele misgeboorten tot den eersten hoofdvorm bragt, en 
hecht zij zich aan de waarnemingen in den jare 1540 door 
SANDIFORT bekend gemaakt*). Het is dus geen eigenlijk 
dubbel hoofd, maar een bijkomend onvolkomen hoofd, aan 
een ander, meer volmaakt, toegevoegd en daarvan als ware 
het een aanhangsel. Ik heb vroeger daarvan een groot aan- 
tal waarnemingen -bijeengebragt, waaronder echter geene over- 
eenkomt met de door sArGeR aangebodene, waarom ik ook 
de bekendmaking van deze wenschelijk achtte. Opmerkelijk 
is aan het boventallig hoofd het gemis van onderkaak, dat 
in dergelijk geval ook reeds door sANprrorr bij een pas 
geboren lam, en door curur bij eene pas geboren kat was 
waargenomen. De aanhechting van het boventallig hoofd kan 
op verschillende wijze geschieden. Zoo als zij hier plaats 
heeft, werd zij vroeger nog niet door mij opgeteekend. Ik heb 
haar toen opgegeven als op de kruin, aan het verhemelte, 
aan de onderkaak geschiedende, maar eene aanvoeging zij- 
waarts, gelijk aan deze, werd niet door mij vermeld. Zij 
komt mij belangrijk voor, wegens de toenadering, welke er 
door ontstaat tot de verdubbeling zijwaarts, waarvan de 
allereenvoudigste vorm toch eene tweehoofdige misgeboorte 
is. In dien zin mag de waarneming van JAEGER een schakel 
heeten, welke de heteradelphen met de zijwaartsche verdub- 
beling verbindt. 
#) G. SANDIFORT, Beschouwing van eenige zeldzaam voorkomende 
misvormingen aan het hoofd van viervoetige dieren, in N. Verh. d. 
eerste klasse van het Koninkl, Nederl. Inst, enz. D. VIII, bl. 155 
en volgg, Amsterdam 1840. 
Pes 
