( 30 ) 



waarvan liüt eerste over //den oorsprong, de voorbereiding 

 en de beteekenis van de sterrekundige plaatsbepaling in 

 den Indisclien Archipel," het tweede over //de wetenscliap- 

 pelijke eischen van de sterrekundige plaatsbepaling in den 

 Indischen Archipel, en de handelwijzen, die aldaar de 

 voorkeur verdienen", en het derde over //de stoffelijke 

 hulpmiddelen, voor de sterrekundige plaatsbepaling in den 

 Indischen Archipel uilgekozen en aangeschaft," handelt. 



Is dit werkje voor iederen sterrekundige of geograaf 

 belangrijk; voor hem, die zich in de nabijheid der even- 

 nachtslijn met geografische plaatsbepalingen moet bezig 

 houden, bestaat er voorzeker geene praktische handleiding, 

 waarin men een zoo volkomen en zoo kritisch overzigt 

 bijeen vindt over al datgene, wat over de bepaling van 

 lengte en breedte geschreven is. 



Maar even als in alles, wat de heer kai.ser levert, zoo 

 vindt men ook hier wederom eigene denkbeelden, en be- 

 paaldelijk in het tweede hoofdstuk : over de verschillende 

 geografische methoden. 



De bepaling der geografische lengte uit maanshoogten, 

 hoewel vroeger nu en dan aangeprezen, werd in de laat- 

 ste tijden door meer dan één sterrekundige, als onnaanw- 

 keurig, bepaaldelijk afgekeurd. Toen schumacher in de 

 Astronomische Nachriclden het werk van hümker : //over 

 de Lengtebepaling door de maan" aankondigde, prees hij 

 den Schrijver, dat hij van de lengtebepaling door maans- 

 hoogten in het geheel niet gerept had. //Uit die verkla- 

 ring van SCHUMACHER, Zegt prof. KAISER, op blz. 71, //blijkt 

 weder ten duidelijkste, hoe weinig men, in het algemeen, 

 voor de sterrekundige plaatsbepaling op geringe Breedte 

 heeft zorg gedragen." 



Als de S. op blz. 63 en verv. over de bekende me- 

 thode handelt, om de lengte door de waarneming van 

 de culminatie der maan en dor opzettelijk daartoe voor- 



