( 27 ) 



uit gekozene sterren te bepalen, maakt hij eerst de op- 

 merking, dat een reizende sterrekundige die bepaling zeer 

 ligt in denzelfden nacht kan vermenigvuldigen, door, vóór 

 en na de culminatie der maan, den doorgang der maan 

 en der sterren door denzelfden vertikaal waar te nemen. 

 Door toepassing van een der eenvoudigste regels der 

 waarschijnlijkheidsrekening, vindt men nog, zooals de 

 S. verder aanmerkt, dat men in veel korteren tijd de- 

 zelfde naauwkenrigheid bereiken kan, als men, in plaats 

 van alle vier de in den Nautical almanac en het Astronorni- 

 fches Jahrbueh opgegevene sterren te gebruiken, — waar- 

 toe dikwijls anderhalf uur noodig is, — herhaalde malen 

 de doorgangen der maan en van ééne zelfde ster door 

 denzelfden vertikaal waarneemt. Men kiest daartoe die ster, 

 die de maan het naaste voorafgaat of volgt. Deze me- 

 thode heeft over de reeds lang bekende en ook nu en 

 dan toegepaste handelwijze, om de lengte door het waar- 

 nemen van maans-azimuthen te bepalen, het voordeel, dat 

 zij van geene aflezingen eens horizontalen cirkels afhan- 

 kelijk is. Een passage-instrument, dat slechts eene grove 

 horizontale verdeeling bezit, is reeds toereikende. //De 

 heer de lange heeft, bij zijn verblijf te Leiden, deze 

 handelwijze in praktijk gebragt, en het is gebleken, dat 

 op eene breedte als die van Leiden, aan haar niet de 

 minste zwarigheden zijn verbonden, terwijl het vooruit 

 reeds beslist kon worden, dat zij groote voordeelen aan- 

 bieden moest." Vooral geldt deze aanmerking, zoodra de 

 doorgang der maan deuzelfden dag aan meer dan ééne 

 sterrewacht is waargenomen, en evenzoo, wanneer men mag 

 aannemen, dat de maanstafels, zooals de nieuwe van liAPf- 

 SEN beloven, de plaats der maan naauwkenriger aangeven 

 dan eene enkele waarneming haar kan leveren. 



Bij geringe geografische breedten wordt deze methode 

 nogtans geheel onbruikbaar, en slechts de waarneming 



