( ^9 ) 



werf kannen hcilialcn, cm nog do zekerheid van eiken 

 waargenomen doorgang daardoor vermeerderen, dat men 

 een net van horizontale draden in den kijker gespannen 

 heeft, en de doorgangen aan al die draden waarneemt. 



Het valt weder in liet oog, dat deze methode daarom 

 hoogst naauwkeurige uitkomsten kan opleveren, wijl men 

 geene cirkels behoeft af te lezen en geene straalbreking be- 

 hoeft te berekenen, en slechts de tijden noodig heeft, waarop 

 de ster en de maan denzelfden almicantarat doorgaan; tij- 

 den, die zich even naauwkeurig als doorgangen door den 

 meridiaan laten waarnemen. 



Het is nu de vraag, hoe men op de doelmatigste wijs 

 <le lengte uit zulke waarnemingen afleidt. Eeeds in het 

 jaar 18.50, toen de heer s. ii. de lange te Leiden was, 

 heb ik mij met de oplossing van dit voorstel bezig ge- 

 houden. Het zou natuurlijkerwijze het eenvoudigste en 

 aangenaamste zijn, als men uit het verschil der waarge- 

 nomene tijden ook het verschil der regte opklimmingen 

 van maan en ster, langs eenen korten weg, zonder het ge- 

 bruik van groote logarithmentafels konde afleiden. Mijne 

 pogingen echter, het voorstel in dezen geest op te los- 

 sen, mislukten, en ik ben overtuigd, dat, als men eene 

 oplossing verlangt, die bij alle voorkomende declinaties 

 der maan en der vergelijkingsterren zich even gemakke- 

 lijk laat toepassen, men de berekening van twee zeniths- 

 afstanden door logarithmen met zes of zeven decimalen 

 niet kan ontgaan. Maar welk bezwaar maakt dit uit ? 

 De door bremiker uitgegevene logarithmentafels met zes 

 decimalen zijn in het gebruik zoo gemakkelijk, dat men 

 met haai hoogstens de helft van den tijd noodig heeft, die 

 men bij het aanwenden eener logarithmentafel met zeven 

 decimalen behoeft, en toch geven zij eene voor deze soort 

 van berekeningen voldoende naauwkeurigheid ; daar eene 

 onzekerheid van eene eenheid in de laatste decimaal, bij 



