( fi« ) 



uitgebreide oiuveilcrs cii diu vnii sommige allergeweldigslo 

 ontladingen, als meer bijzonder ten aanzien van de om- 

 standigheden bij aardsclie voorwerpen die er aan onder- 

 \vor])en zijn, in hoe ver deze de ontlading in mindere of 

 meerdere mate bevorderen of uitlokken, dan of de bliksem- 

 stralen veelal, gelijk het ons voorkomt, zonder bepaald aan 

 te wijzen oorzaak ontstaan, althans waarvan de wetten die 

 hare rigting beheerschen, niet stellig bekend zijn of kun- 

 nen worden aangewezen. 



Vele bijzonderheden toch, hoc men ook de omstandig- 

 heden met elkander in verband beschouwe, blijven onver- 

 klaarbaar of op zich zelve staande, alsof zij aan geene der 

 uit de verschijnselen afgeleide werkingswetten onderworpen 

 waren. 



Zonder twijfel zijn evenwel deze groote iiatuurwerkingen 

 onderworpen aan de natuurwetten, dat is de eigenschappen 

 der krachten; men moet het dus daarvoor houden, dat 

 bijkomende omstandigheden buiten het bereik onzer waar- 

 neming liggen, welke op de zigtbare uitkomsten invloed 

 uitoefenen, en alzoo ons oordeel daaromtrent belemmeren 

 en die uitkomsten zoodanig wijzigen, dat zij ons toeschij- 

 nen, niet door de overigens algemeen waargenomen na- 

 tuurwet te zijn beheerscht. 



Wij kunnen toch niet altijd oordeelen over de werking 

 eener natuurkracht, wanneer die op eene buitengewoon 

 groote schaal is voortgebragt, door die te vergelijken bij 

 hetgeen in het klein gebeurt; ook kunnen andere bijzon- 

 derheden aanleiding geven, dat hetgeen wij als algemeene 

 wet uit verschijnselen hebben afgeleid, toch geene alge- 

 meene wet is. 



Ytit leert ons behoedzaam zijn in het afleiden van ge- 

 volgtrekkingen om tot de kennis der algemeene wetten te 

 komen en ons, bij gebrek daaraan, tot de zich voordoende 

 of werkelijk waargenomen verschijnselen bepalen, zoolang 



