BESCHRIJVING 



VAN HET 



MODEL VAN EEN WEKKïUIGJE, 



GESCHIKT OM DE AFWIJKINGEN VAN HET KOMPAS, 



VtKOOBZAAKT EOOU DE AANTREKKING VAN HET SCIIEEPS-IJZER, NA 



OP ZEE IN TWEE OF MEEIl KOERSEN TE ZIJN WAARGENOMEN, 



VOOIl ALLE OVERIGE KOERSEN AAN TE WIJZEN. 



DOOR 



F. J. S T A M K .* BT. 



In mijne verliandeling over de afwijkingen vaii het 

 Kompas, voortgebragt door de aantrekking van het scheeps- 

 ijzer, welke door de Akademie onder hare werken is op- 

 genomen, zijn op pa?. IC de formiilen aangewezen, waar- 

 door die afwijkingen voorgesteld kunnen worden. Ik heb 

 daarbij opgemerkt, dat de in die formuleii voorkomende 

 getallen r, pen q over de geheele oppervlakte der aarde en 

 ten allen tijde nagenoeg standvastig zijn, zoo lang namelijk 

 niets in de rangschikking of in de hoeveelheid van het 

 ijzer aan boord veranderd wordt, en ook het kompas niet 

 verplaatst wordt. — De getallen m en n der bedoelde 

 forraulen daarentegen zijn in het algemeen veranderlijk met 

 de geographische Lengte en Breedte, en dikwijls ook meer 

 of minder met den tijd. Hierdoor wordt als van zelve de 

 afwijking van de kompasnaald afgedeeld in twee deelen : 

 een deel dat nagenoeg onder alle omstandigheden hetzelfde 

 blijft, en een ander deel, dat, algemeen genomen, steeds 

 verandert. — Men weet, dat het eerste deel, of het bijnri 

 rdaiulvastige, zon aks Alliv heeft aaiigcwozen, ilnnr hot hc- 



