( =221 ) 



ook nog eene gelijke verdeeling hebben, b. v. in graden, 

 ten einde bij peilingen te dienen. De roos van het kompas 

 zelf moet verdeeld worden volgens de formule a = a' — a; 

 de kleinere roos van het werktuig daarentegen volgens de 

 formule a'=(i-|-«. In de figuur is bij de verdeeling dezer 

 roos het getal p negatief ondersteld, omdat dit bijna altijd 

 het geval is. 



De hoofdmoeijelijkheid bij het gebruik van dit werktuig 

 is de wijze om het te stellen. Ten dezen einde moet de 

 pen C over het liniaal DD' verplaatsbaar zijn, zoodat naar 

 vereisch, de afstand BC verkort of verlengd kan worden, 

 om BC = v/m - -f- 'i ■ te maken. Dit kan niet anders 

 dan ten gevolge van waarnemingen geschieden, die de 

 waarden van nj en n bepalen. — Op pag. 35 en volg. 

 mijner boven aangehaalde verhandeling is in het algemeen 

 de wijze opgegeven, hoe men op zee de waarden der groot- 

 heden n» en « kan vinden, door peilingen met het schip 

 O en W voor m, en met het schip N en Z voor n. — 

 Ik wensch daaromtrent hier nog slechts de opmerking te 

 maken, dat de keuze der rigtingen N en Z, O en W niet 

 noodzakelijk is om de waarden der getallen m en n te 

 vinden ; maar dat, wanneer het schip weinig overhelt, twee 

 peilingen strikt genomen voldoende zijn om m en n te 

 bepalen als de miswijzing bekend is, en drie peilingen 

 zoo deze laatste grootheid ook tot de onbekenden behoort. 

 De rigtingen tot het doen der twee peilingen behoeven 

 slechts van 6 tot 10 streken van elkander te verschillen, 

 en kunnen overigens willekeurig zijn. — Bij de toepas- 

 sing is deze opmerking, geloof ik, van belang, omdat eene 

 verandering van koers van 6 ^ 10 streken altijd mogelijk 

 is, en met weinig tijdverlies gepaard gaat. Moeten er drie 

 peilingen gedaan worden om ook de miswijzing te bepa- 

 len, dan dienen twee daarvan met ongeveer tegenoverge- 

 stelde koersen genomen te worden. 



