{ 156 ) 



brand, zooals de boer zegt; er outslaau kleine korreltjes, 

 de boter wil niet tot klompen worden,, eu wordt ecne on- 

 doorschijnende witte zeer weeke massa, die ook door bloot- 

 stelling aan koude wel harder, maar niet geel en doorschij- 

 nend wordt. Wat is hier geschied? Door de warmte is het 

 vet geheel gesmolten; de vetdi'uppeltjes vereenigen zich wel 

 tot grootere, maar groote klompen kunnen niet ontstaan, 

 omdat door het karnen nu eene emulsie gevormd wordt. 

 Soms kunnen' de boeren met het karnen verschrikkelijk tob- 

 ben, en schrijven die ongelukken aan allerlei vreemde oor- 

 zaken toe. Het gebruik van den thermometer zoude hen 

 van al die ongelukken bevrijden. De temperatuur, waarop 

 raoüije boter uitgekamd wordt, is tusscheu enge grenzen 

 bepaald, en door herhaalde proeven, ook met karnmachines 

 genomen, is het mij gebleken, dat die temperatuur tusschen 

 20 en 22° C. is gelegen. Indien de boterboer steeds bij 

 deze temperatuur karnt, en niet lompweg, warm of ioud- 

 water toevoegt, zal bij zich veel verdriet kunnen besparen. 



In twee andere tlessehen heb ik melk gedaan, en in de eene 

 zooveel sülphas sodae en in de andere zooveel keukenzout, 

 dat na eenigen tijd schudden, nog een weinig onopgelost 

 zout terugbleef, en vervolgens de daardoor sterk afgekoelde 

 melk weer op 21'' C. gebragt. 15ij het schudden van deze 

 melk onder waarneming der minuten, bleek het mij, dat 

 ook deze toevoeging op de boterafscbeiding geen merkba- 

 ren invloed had. 



Eene laatste proef zal het ons regt duidelijk maken, waarom 

 de aflezingen van den cremomcter ons, zoodra de melk ge- 

 schud is geworden, hoegenaamd niets leeren kunnen, en 

 waarom dus, vooral in Amsterdam, waar de melk dikwijls 

 van een uur ver op sterk hotsende boerenkarren wordt aan- 

 gebragt, de cremomcter hoegenaamd geen dienst kan bewijzen. 



Van dezelfde melk werd een cremojneter gevuld, een 

 tweede met die melk na gedurende eene minuut te zijn 



