( -33 tl ) 



audcriiig vuurafgaal in ile kleur van hot. bloed^ hetgeen 

 meer Jonker of blaau\\cr, door de hartwanden doorsche- 

 mert, en, ten anderen, dat de gcheele stilstand uiet plot- 

 seling plaats grijpt, maar dat men dit doorschemeren van 

 het bloed, in telkens grooter wordende plekken en bij van 

 lieverlede verzwakkende oscillatien, telkens minder en min- 

 der ziet worden, tot eindelijk de hartekamer, in ledigen 

 toestand, geheel (ut rust komt, gemiddeld na verloop van 

 10 minuten. 



Telkenmale herliaalde zich het verschijnsel op volkoinen 

 gelijkvormige «ijze, met dezelfde standvastigheid als waar- 

 mede wij gewoon zijn onze meest sprekende scheikundige 

 reactiën te zien volgen. 



Twee tegenproeven, bij vernieuwing van vorige (welligt 

 minder naau\vkeurig bewerkstelligd) genomen, de een met 

 antsjar van Borneo, de andere met antiarine van siuLDEri, 

 leverden de grootst mogelijke gelijkvormigheid op met de 

 verkregene uitkomsten der Poggi-pijlvergifwerking op het 

 kikvorschhart. 



Uit al het medegedeelde en waargenomene meen ik alzoo 

 thans voldoende gronden te kunnen putten, om ien deze 

 tot de volgende besluiten te mogen komen: 



1". Er -wordt in Nederlandsch Oost-Indië, bepaaldelijk 

 op de Foggi-eilanden. niet alleen als middel tot de jagt op 

 groote dieren, maar ook als oorlogswapentuig, inderdaad 

 gebruik gemaakt van zwaar vergiftigde üoog-pi/jlen, en moet 

 jk alzoo de ontkenning terugnemen, welke ik daaromtrent 

 vroeger had gemeend te moeten uitspreken (zie mijne Hand- 

 leiding tot de Vergiftleer, eerste uitgaaf, 1853, blz. 427). 

 Ofschoon mij zulks met minder zekerheid dan van de Poggi- 

 eilanden is bekend, schijnt daarenboven nog op andere O. I. 

 eilanden gevaar voor boogpijl-vcrwouding te bestaan. Im- 

 mers werd, bij gelegenheid der laatste militaire expeditie 

 tegen Tmnoric, op de Oostkust van Celebes, in eene ver- 



