( 351 ) 



lijkhoid ceiiev zuodanige inrigtiiig geeiic andere redenen bij- 

 gebragt, dan dat de eer des Vaderlands het vorderde, dat 

 onze bezittingen eene vrij groote oppervlakte innamen, dat 

 er sedert Kapt. elliot geene wetenschappelijke opnemingen 

 gedaan waren, en dat wij, door ook oostelijk daarvan be- 

 palingen te leveren, liet terrein, waar de waarnemingen ge- 

 daan waren, aanmerkelijk vergrooten. 



De overtuiging der leden schonk mij dien bijval. Zij 

 was reeds gevestigd, omdat ik niets anders deed dan wat 

 haar medelid wenckebach reeds vóór vijftien jaren had 

 voorgesteld. Maar daarom is het toch niet overbodig, bo- 

 vendien nog korteHjk aan te toonen, waarom juist in die 

 plaatsen magnetische waarnemingen nog eer gewenscht zijn 

 dan op andere. 



Ik zie die redenen gedeeltelijk in het vulkanisch terrein. 



Indien toch storingen te zamen hangen met aardbexdngen 

 en uitbarstingen, kan de vaststelling van dat feit best in 

 een vulkanisch terrein geschieden. Wij kunnen dan wel 

 eenigen tijd onzeker zijn, welke de eigenlijke zamenhang 

 zij, maar door nieuwe methoden van waarneming of door 

 nieuwe combinatiën, door de pogingen om die onzekerheid te 

 doen ophouden uitgelokt, zullen wij dan ook weder vorde- 

 ringen maken in de kennis van het aardmagnetisme. Doch 

 ook, indien die zamenhang blijkt niet te bestaan, blijven 

 er daarom andere redenen, waardoor magnetische bepalingen 

 in onze Oost-Indische bezittingen van hoog gewigt zijn. 



De theoretische bepalingen van gauss, op de in 1838 

 voorhanden waarnemingen gegrond, leeren : dat de magne- 

 tische aequator zeer nabij, iets ten noorden van onze be- 

 zittingen heen loopt; en al mogen latere bepalingen, dan 

 waarvan die beroemde geleerde in 1840 mogt uitgaan, eenige 

 wijziging noodzakelijk en eene nieuwe berekening wensche- 

 lijk maken, toch kan de verandering, ook die door den 

 )nop der tijden te voorschijn is gebragt, niet zoo groot zijn, 



VERSL, F.N MEDED. AFD. NATUÜRK. DEEL VIII. 23 



