( 380 ) 



opiii- 



gcmaakt van den Paalworra; maar sedert tlicu tijd 

 baart dit gevaarlijk cii scliijnbaar zou uietig weekdier we- 

 der op verschillende plaatsen üijne verwoestende werkzaam- 

 heid, gelijk de bovengenoemde feiten leeren. Tot op heden 

 waren echter de nadeden niet zoo groot, dat zij de alge- 

 meene aandacht schijnen getrokken te hebben, zoodat dan 

 ook de Heer haeting zich in den jare 1857 genoopt konde 

 voelen te zeggen, dat de Paalwormen grootcndeels onze 

 kusten verlaten hebben. Weinig kon toen vermoed wor- 

 den, dat men weinig later reeds op eeiie enkele plek, en 

 misschien ook op meerdere, op deze uitspraak zoude moe- 

 ten terugkomen. Om daarvan blijk te geven, geeft Spreker 

 het verhaal van hetgeen hem daaromtrent uit Nieuwendam 

 is bekend geworden. Hij is de kennis daarvan en het 

 bezit van de daarbij behoorende en iu de vergadering ten 

 toon gestelde bewijsstukken verschuldigd aan den Heer 

 p. KATER, GZ., Handelaar in bouwmaterialen te Nieuwen- 

 dam, die met de grootste welwillendheid en met den meest 

 verlichten zin hem in al zijne onderzoekingen te gemoet 

 kwam. 



Meu is in zekeren zin de kennis van den Paalworm te 

 Nieuwendam verschuldigd aan den ijsgang in den winter 

 1857—18.58. Toen namelijk was een groot aantal der 

 havenpalen buiten de rigting geraakt. In den jongst ver- 

 loopen Zomer wilde men daaraan verbetering toebrengen 

 en had men zich daartoe, op Hooger last, door krachtige 

 toestellen voorbereid, toen men, tot niet geringe verbazing, 

 bemerkte, dat de eerste paal, welke men wilde oprigten, 

 dadelijk bij den grond afbrak, en dat dit zelfde met een 

 twintigtal anderen plaats had. Jlen hield toen met deze 

 werkzaamheid op, in afwachting van nadere regeling en 

 lastgeving. Dat deze palen niet, gelijk men eerst ver- 

 moedde, verrot, maar wel degelijk door den Paalworm door- 

 woeld en als in eene spons veranderd zijn, doet Spreker 



