( 300 ) 



Heer kater medegedeeld. Het eerste betreft ceii oud jagt 

 en eeiie in dit jaar gebouwde gondel, naast elkander lig- 

 gende in een en hetzelfde water. Het jagt was herhaal- 

 delijk en korst op korst met koolteer bestreken; het ver- 

 toont geen spoor van Paalworm. De gondel, dezen zomer 

 uit wageuschot vervaardigd en met geen koolteer bestreken, 

 is daarentegen door den Paalworm aangedaan. Het tweede 

 feit leveren twee masten van greenenhout, liggende aan de 

 werf van den Heer meuesing te Nieuwendam, naast elkan- 

 der in het builen-havenwater. De eene is een oude meer- 

 malen geharpuisde mast : hij biedt geen spoor aan van 

 Paalworm; de andere, een nieuwe, nog niet geharpuisde 

 jnast, werd dezen zomer daardoor aangedaan. 



Ten slotte gewaagt Spreker van de verschillende soorten 

 van het geslacht Paalworm [Teredo). Kaar luid der on- 

 derzoekingen van quATKEFACEs en volgens de opgave ook 

 van den Heer j. van der hoeven, is er meer dan éénc 

 soort van Paalworm. Naar Sprekers bevinding zijn die- 

 genen, welke ]nen vroeger in het hout der groote naar 

 Oost of West varende zeeschepen plagt te vinden, veel 

 grooter dan zij, welke hem of nu of vroeger bekend wer- 

 den. Ten bewijze legt hij een stuk hout over van een 

 Oost-Indiëvaarder, in den jare 1768 door den Paalwonn 

 doorwoeld. Dit verschil is reeds eene voldoende reden, 

 om geheel verwerpelijk te achten de raeening van hen, die 

 gelooven dat de Paalworm oorspronkelijk door de scheep- 

 vaart uit Oost-Indië naar de kusten van Europa werd 

 overgebragt. Eene meening, welke ook weersproken wordt 

 door eene belangrijke waarneming van THOirpsoN *), die 

 bij eene uitdieping van Dumbarsdok in Belfast, twaalf 

 voet onder den bodem in blaauwachtige klei een boomstam 

 vond, door den Paalworm doorwoeld. Zoo men de diepte 



*) AV. ToMPSON, On the Teredo navalis aud Limiwrio ferelirans^ in 

 Ëdin. New Phil. Journal for .Jnniiarv 1835. 



