( :5!)9 ) 



voorzien van hare rozen, met de middelpunten vertikaal 

 boven elkander opgehangen, en wel op zoodanigen afstand, 

 dat door de wederkeerige magnetische werking de naalden 

 buiten het vlak van den magnetischen meridiaan gebragt 

 worden, de eene naar de linker- de andere naar de regter- 

 zijde eenen hoek met dit vlak makende. De naalden wor- 

 den ondersteld van gelijke afmetingen en zooveel mogelijk 

 van eene gelijke magnetische kracht. De hoek, welke de 

 naalden onderling vormen, hangt dan af, van de horizon- 

 tale intensiteit van het aard-raagnetismus en van de mag- 

 netische momenten der naalden, dierwijze, dat, als deze 

 momenten der naalden onveranderd blijven, maar de ge- 

 zegde horizontale intensiteit toe- of afneemt, de hoek tus- 

 schen de naalden af- of toe- zal nemen; zoodat uit eene 

 veranderde grootte van dien hoek tot eene verandering van 

 de horizontaal ontbonden aard-magnetische kracht kan be- 

 sloten worden. Het is deze eigenschap der zeer eenvou- 

 dige zamenstelling, waarop de benaming Intensiteils-kompas 

 gegrond is. De eerste aanleiding tot dit denkbeeld is ge- 

 legen in het dusgenaamde Mr. walkers Patent-Compass, 

 beschreven in een werkje, te Londen in 1853 uitgekomen: 

 'The Magneiism of ihe Mariners-compass S^c. bij william ' 

 WALKER Commander R. N. &c., waarbij ook twee naalden, 

 maar van zeer ongelijke grootte, boven elkander geplaatst 

 zijn. Het begiasel van het kompas van walker is valsch, 

 en het is dus niet te verwonderen, dat het bij beproevin- 

 gen, die er mede gedaan zijn, niet aan de bedoeling heeft 

 beantwoord; maar eene toevallige omstandigheid gaf mij 

 aanleiding tot een theoretisch onderzoek van de wederkee- 

 rige werking vau twee boven elkander geplaatste magneet- 

 naalden, beiden onder cImi invloed van nog eene magne- 

 tische kracht. 



De Spreker zet vervolgens uiteen, dat, wanneer een In- 



VEUSL. EN MEDED. AFD. NATDÜRK. DEEL VIII. 2Ö 



