( 112 ) 



die oveivoistfinl mei dcji nicri^cl uil (k:/,clf(le vonniiii^, 

 welke bij Liiiitcn, niet ver van Vrcilen, zeer algemeen tot 

 mergelen gebezigd wordt. De diepen ligging, onder de wel, 

 van deze lagen maakt het opdclven «el eenigzins bezwaar- 

 lijk, doch nog altijd voordeolig. In Engeland, waar deze.weald- 

 vorming op gelijke wijze voorkomt als n.ibij onze oostelijke 

 grenzen, bevat de leem te weinig kalk om tot mergel voor 

 den landbouw Ie kunnen dienen. De kalklagcn daarentegen, 

 het forest raarblc, wordt, gebrand, te dien einde gebezigd *). 



De tnroniselie witte kalk van Graes bij Ahaus, van Stadt- 

 lohn, Odink en Wesckc t) levert, gebrand, ecne nitmuii- 

 l'-iiile meststof op. Langs voortreffelijke grindwegen, zijn de 

 groeven en kalkovens te bereiken, en tot een drietal uren 

 v;in onze grenzen aangevoerd, komt deze niet hooger dan 

 éinen gulden hel mudde te staan, zoodat hij daar met voor- 

 dcel aan te wenden is. Werkelijk geschiedt zulks dan ook, 

 maar echter geenszins zoo algemeen als wenschelijk ware. 

 De kalk bestaat genoegzaam geheel uit koolzuren kalk, zoo- 

 dat men met het gebruik der minste hoeveelheden, volgens 

 de tafel van Püvis, kan volstaan. 



Het tufkrijt van den St. Pietersbei'g bij Maastricht be- 

 zigt men veelvuldig ter bemesting, langs de Maasoevers tot 

 omstreeks Venlo, en, van daar over de grenzen vervoerd, 

 om Gelder en Goch en in de Koloniën Pfalzdorf en Loui- 

 sendorf, waar het akkerbouwstelscl dit kalken tot grondslag 

 heeft. Het gemakkelijke delven van dezen kalk, die 98.90 

 tot 99.7 deelen ten honderd koolzuren kalk bevat §), en 

 het onkostbare vervoer te walcr, maakt het gebruik daar- 

 van voorzeker ook nog voordeelig meer bencdenwaarts langs 



*) Morton, Ci/clopctedic, II, blz. 372 on 3S.1. 



t) Bodem van Nederland, II, bl/.. 233. 



§) Ontledingen van deze kalken, door deti Ilooglceraar voj» dach- 

 HATJEn in 1847 vcrrigt. zijn opgenomen in de /''sqiiisse (jéoloijiquc v.tu 

 den Hoer niNitHORST, blz. 18*1. 



