l 



( H5 ) 



overeen te stt;iimieu met de Till vaii Schotland en Enge- 

 land *) die, onder andere, in Norfolk en Suftblk, zeer 

 algemeen tot mergelen, het zoogeuoemde daijing, gebezigd 

 wordt t)- Hier te lande in het Scandinavisch dilnvium 

 is zij in den Hondsrug bij Ilelpman, in de helling dc-r 

 gracht van de vestingwerken te Groningen, ter dikte van 

 drie el waargenomen, maar strekt zich hoogst waarschijn- 

 lijk veel verder in de diepte uil. De Hoogleeraar van 

 KERKHOF!' heeft die ontleed en gemiddeld 8.9 ten honderd 

 koolzuren kalk gevonden, terwijl zij zich hier, als een' zeer 

 zandigen mergel voordoet §). Wanneer men dus geen ge- 

 makkelijker op te delven en meer kalk bevattende laag 

 aantreft, daii is hiervan geen gebruik als meststof te ver- 

 wachten. 



De zwarte leem, de zoogenoenide potteklei, welke onder 

 een getleelte der stad Groningen ligt, is mede kalkhoudeiid ; 

 en eveneens als sommige lagen van den leem, die in de 

 Gaast en te Kloosterhalt bij AVinschoteu, tot het maken 

 vau baksteenen gebezigd wordt. De ontleding van de 

 potklei uit de groeven van den Heer viÜTOU op den Mo- 

 lenhorn bij Winschoten, door Dr. vax bemmelen onder- 

 zocht in de scheikundige werkplaats van de Groningsche 

 Hoogeschool, leverde op : 



Koolzuren kalk . . . . 9.96. 



Koolzure magnesia . . . 1.34. 



Klei. . . ^ 55.94. 



Zand 17.48. 



Deze gronden uit het diluvium van Groningen zijn dus 

 beter kalkhoudendc te noemen, dan mergels. Het ge- 



*) Bndem run Nederland, II, biz. 151. 

 t) MOKTOS, Ci/clopedia. II, bIz. 375. 

 §) Bueren-Goudmijiij 1855, blz. 378. 



