( 117 ) 



Heer MAAS, aan de Doornweg bij Amersfoort; die v:iii liet 

 Solsegat of de Heidenskuii in het Spriclder boscli, klaar- 

 blijkelijk de verweerde, daar aanwezige, raadselachtige kalk- 

 sleenbanken *); die van het Wolfsbosch bij Petten, waar- 

 mede in de nabijheid gemergeld is op de ontginningen van 

 dcu lieer Mr. schober. De leem bevat hier 13.75 tot 28.76 

 dcelen koolzuren kalk, en vormt verschillende lagen als : 

 eene op ] 2 palm diepte van C palm dikte, eenc tweede 

 op 2 el van 7 palm, eene derde op 37 palm van vijf palm 

 en eene vierde op 35 palm diepte van vijf palm dikte. De 

 Heer schobee heeft veel van dezen mergel gebezigd in ver- 

 houding van honderd teeiling-el per bunder. 



De herkomst vau den kalk in deze gronden is niet moeije- 

 lijk aan te wijzen, vooreerst: terwijl de vuursteenen, die zij 

 in groote hoeveelheid bevatten, afkomstig zijn uit het krijt 

 van Denemarken en de kusten der Oostzee, of uit een krijt- 

 gebergte, waarvan men de overblijfsels aan de Elbe-oevers, 

 omstreeks Hamburg, aantreft. Verweerd krijt en uitgespoeld 

 krijt vertoont zich gewoonlijk als min of meer kalkhoudend 

 leein, gelijk nog onlangs, ten opzigte van het Limburgsche 

 krijt, aangetoond is door den Heer ubaghs, te Valken- 

 burg t). Ten andere is de kalk, zeker voor een groot 

 gedeelte, afkomstig uit de oppersilurische kalken van 

 Güttland §), van welke in de onmiddellijke nabijheid der 

 mergelhoudende laag van Helpraan bij Groningen, zulk eene 

 verbazende menigte kalkbrokken met versteeniugen gevonden 

 worden. De Breslausche Hoogleeraar f. roemee heeft ge- 

 noegzaam zeker aangetoond, dat het eiland Gottland de 

 mocdergesteenten van de Groningsche kalkbrokken bevat. 



♦) Codem van Nederland, II. 9, l)lz. 92. 



f) F. c. üBAGUs, JJeobaditungen üher die Zcraetzuii'j der Kieide IJii 

 hunjs, IS59. 



§) Bodem van Ncderlnnd^ II. blz. 99. 



